ENDÜSTRİYEL KAZA NEYE DENİR?

“Endüstriyel etkinlik sırasında anormal oluşum sonucu beklenmeyen, birden oluşan ( özellikle önemli yayılma- emisyon, yangın ve patlama gibi ) işçiler, halk ve çevre için hemen ya da sonradan büyk tehlike yaratan kuruluş içinde ya da dışında bir veya daha çok tehlikeli maddenin neden olduğu olay” lara ENDÜSTRİYEL KAZA kaza denir.

1959-2004 Yılları Arasında Meydana Gelen ENDÜSTRİYEL KAZALAR(Özkılıç, 2007)

1. 1959 Minamata, Japonya Suyollarına cıva deşarj edilmesi 400 ölü, 2,000 yaralı
2. 1973 Fort Wayne, A.B.D Demiryolu kazası ile vinil klorür dökülmesi. 4500 tahliye
3. 1974 Flixborough, İngiltere. Patlamada siklohekzan açığa çıkması 23 ölü, 104 yaralı, 3,000 tahliye
4. 1976 Seveso, İtalya Dioksin sızıntısı 193 yaralı, 730 tahliye
5. 1978 Los Alfaquez, İspanya Ulaşım kazasında propilen dökülmesi. 216 ölü, 200 yaralı
6. 1978 Xilatopec, Meksika Karayolu kazasında gaz tankeri patlaması. 100 ölü, 150 yaralı
7. 1978 Manfredonia, İtalya Fabrikadan amonyak sızıntısı 10,000 tahliye
8. 1979 Threemile Adası, A.B.D. Nükleer reaktör kazası 200000 tahliye
9. 1979 Novosbirsk, Rusya Kimya fabrikasında patlama 300 ölü
10. 1979 Mississagua, Kanada Demiryolu kazası ile klor ve bütanın çevreye yayılması. 200000 tahliye
11. 1980 Summerville, A.B.D Demiryolu kazası ile fosfortriklorür dökülmesi 300 yaralı, pek çok tahliye
12. 1980 Tacoa, Venezüella Petrol yangını ve patlaması 145 ölü, 1,000 tahliye
13. 1982 Taft, A.B.D. Patlamada kimyasallardan akrolein açığa çıkması 17,000 tahliye
14. 1984 Sao Poulo, Brezilya Petrol boru hattında patlama 508 ölü
15. 1984 St. J.Ixhuatepec, Meksika Gaz tankı patlaması 452 ölü, 4,248 yaralı, 300,000 tahliye
16. 1984 Bhopal, Hindistan Pestisit fabrikasından sızıntı siyan gazı 72,500 ölü, binlerce yaralı, 200,000 tahliye
17. 1986 Çernobil, Rusya Nükleer reaktör kazası 725 ölü, 300 yaralı, 90,000 tahliye, Avrupa ülkelerine yayılma
18. 1986 Basel, İsviçre Pestisit fabrikasında yangın Ren nehrinde kirlilik
19. 1987 Kotka, Finlandiya Limanda monoklorobenzen dökülmesi Deniz tabanı kirliliği
20. 1991 Körfez Savaşı, Basra Körfezi Petrol dökülmesi Deniz kirliliği
21. 1992 Alaska Petrol dökülmesi Deniz kirliliği
22. 2000 Enschede, Hollanda Havai fişek fabrikasında patlamada 21 kişi hayatını kaybetti. 800 kişi yaralandı ve1 km2 çaplı alanda 5300 kişi patlamadan ve sonuçlarından etkilendi.
23. 2000 Baia Mare, Romanya Yüksek konsantrasyonda siyanür içeren atık havuzunun aşırı yağışlarla yıkılması sonucu arıtılmamış siyanür atık Tuna Nehri’ne karıştı. Nehir kirliliği
24. 2001 Toulouse Gübre tesisi patlaması sonucu standart dışı amonyum nitrat yayılımı Geniş alanda etkilenme



BÜYÜK ENDÜSTRİYEL KAZALAR İÇİN ACİL DURUM PLANI GENELGESİ

Amaç
İllerde, çevre ve toplumu etkileyebilecek düzeyde büyük kaza riski taşıyan sabit tesislerde meydana gelebilecek acil durumlarda zararı en aza indirmek için hazırlıklı olmaktır.
-Zamanında müdahale amacıyla, ilde görevli kurum ve kuruluşlarla, gerektiğinde bölgesel koordinasyonu da sağlayarak, plan çerçevesinde mevcut personel ve teçhizatla zararı en az düzeyde tutacak tedbirleri almaktır.

Kapsam
Plan özellikle EK I’de verilen işyerlerinde, Ek-2, 3 ve 4’te verilen isim, miktar ve özellikteki maddelerden bir veya daha fazlasını kullanan, depolayan, işleyen, üreten veya atık olarak bertaraf eden tesisler ile, bu maddelerin tesis içinde taşınması durumlarında geçerlidir. Ancak,
- Nükleer kazalar,
- Askeri tesislerdeki kazalar,
- Genetik olarak değişikliğe uğramış organizmaların kaza ile ortaya çıkması,
- Deniz araştırmaları dahil, denizdeki faaliyetlerden kaynaklanan kazalar,
- Deniz araçlarından denize petrol ya da başka kimyasal maddelerin dökülmesi
plan kapsamı dışındadır.

İdari Sorumluluk
Planın uygulanmasından valiler sorumludur.
Vali,
-Acil durum planının hazırlanmasını
-Planın uygulanmasını
temin için “Acil Durumlara Hazırlık Komisyonu”nu kurar.
Acil Durumlara Hazırlık Komisyonunun Teşkili
Acil Durumlara Hazırlık Komisyonu, Valinin başkanlığında ilgili Bakanlıkların yetkili il/bölge müdürlerinden
oluşur. Ayrıca aşağıda isimleri belirtilen kurum ve kuruluşların temsilcileri de bu komisyona dahil edilebilir.
Bunlar,
Sanayi Odası Temsilcisi
Belediye Başkanlıkları
Belediye başkanlıklarına bağlı ilgili birimlerin temsilcileri (itfaiye gibi)
Tehlikeli tesislerin işletmecileri
Medya temsilcileri
Gönüllü kuruluşlardan seçilecek bir temsilci
İlgili üniversiteler ve araştırma enstitüsü temsilcileri
İlgili meslek odaları temsilcileri
Hastane başhekimleri
İlin özelliğine göre tayin edilecek diğer ilgili kuruluş temsilcileri

Bu komisyon, planın uygulanmasında görev alacak müdahaleden sorumlu kurum/kuruluşları belirler ve “Acil Durumlara Müdahale Komisyonunu” kurar.
Komisyon çalışmaları, Vali ya da Valinin komisyon üyeleri arasından tayin edeceği bir başkan ve iki başkan yardımcısı tarafından yürütülür.
Acil Durumlara Müdahalede Bölgesel İşbirliği İllerde, acil durumlara hazırlık ve müdahalede gerektiğinde bölgesel işbirliği yapmak amacıyla aşağıda belirtilen
bölgelerde, belirtilen ilin valisi bölge sorumlusu olacaktır. Bölge sorumlusu vali bölgesinde bulunan illerin müdahale kapasitesini değerlendirecek ve kaza anında o ilde ihtiyaç duyulan personel, ekipman ve diğer ihtiyaçları bölgesindeki diğer illerden temin etmek için koordinasyonu sağlayacaktır.

Acil Durumlara Müdahalede Bölgeler ve Bölgesel İşbirliğinden Sorumlu Valiler
Karadeniz Bölgesinde........................Trabzon Valisi
Akdeniz Bölgesinde...........................Adana Valisi
Güneydoğu Anadolu Bölgesinde.......Diyarbakır Valisi
İç Anadolu Bölgesinde......................Kırıkkale Valisi
Marmara Bölgesinde.........................Kocaeli valisi
Ege Bölgesinde..................................İzmir Valisi
Acil Durumlara Hazırlık Komisyonunun Görevleri
a) Yerel düzeyde acil durum planını hazırlanması, test edilmesi,güncelleştirilmesini sağlamak,
b) Yerel düzeyde acil durum planlarının uygulanması için “Acil Durumlara Müdahale Komisyonunu kurmak, müdahaleden sorumlu kurum/kuruluşları sorumlu kişi/kişileri ile belirlemek, gerektiğinde koordinasyonu sağlamak,
c) Müdahale amacıyla gerekli insan gücü, finans ve diğer imkanların hazır bulundurulmasını sağlamak,d) Kazanın niteliğine göre ulusal ve uluslararası yardım sağlamak üzere Çevre Bakanlığına ve diğer ilgili Bakanlıklara olayı bildirmek,
e) Kaza anında etkilenebilecek halkın uyarılması için uyarı sistemlerinin kurulmasını, test edilmesini ve gerektiğinde uygulanmasını sağlamak,
f) Kazalara hazırlık ve müdahale amacıyla kullanılabilecek teknolojilerdeki gelişmeleri izleyerek en uygun seçimi yapmak, g) Acil durum planlarının uygulanması sırasına halkın katılımının sağlanması amacıyla toplum bilincini artırmaya yönelik çalışmalarda bulunmak



h) Acil durumlara müdahalede gerekli personel, ekipman ve diğer imkanların gerektiğinde diğer illerden temini amacıyla bölge sorumlusu vali ile işbirliği yapmak.
Yerel Acil Durumlara Hazırlık Planı Esasları Yerel acil durum planlarının hazırlanmasında aşağıdaki esaslar gözönüne alınır.
Tehlike ve Risk Değerlendirmesi Önceliklerin tesbit edilmesi ve gerekli önlemlerin alınması için aşağıda belirtilen kriterler çerçevesinde tehlike ve risk değerlendirmesi yapılır.
-Ek-1-2-3-4’ de verilen tehlikeli maddelerin isim ve miktarları
- Tehlikeli madde bulunduran tesislerin yeri
- Yangın ya da patlama şeklinde tehlikenin niteliğinin tanımlanması
- Dökülme, sızma ya da yayılmadan önemli ölçüde etkilenebilecek alanın büyüklüğü ve etkilenmeyi artıracak koşullar
- Etkilenme alanı içindeki nüfusun tip ve büyüklüğü
- Su, yiyecek ve enerji kaynakları başta olmak üzere özel ve kamuya ait zarar görebilecek mülklerin tanımlanması
- Kimyasal maddelerin yayılma olasılığı ve yangın, sel gibi doğal afetlerde tehlikeli maddelerin ortaya çıkma olasılığı
- Akut, kronik şeklinde insanlara verilebilecek zararın türü ve yüksek risk grupları
- Geçici, onarılabilir veya kalıcı gibi eşyaya verebilecek zararın türü
- Kalıcı, islah edilebilir şeklinde çevreye verilebilecek zararın türü
- Kilit elamanlar arasındaki ilişkinin belirlenmesi, emir- komuta zincirinin oluşturulması
- Resmi ve özel kuruluşlar arasındaki ilişkinin belirlenmesi ve anlaşmaya varılması
- Ek yardım için başvurulacak kurum /kuruluşların belirlenmesi
- Müdahaleden sorumlu kişilere yetki verilmesi ve eğitilmeleri
- Müdahale için gerekli finans kaynaklarının temini
- Müdahale işleminin ne kadar sürede uygulamaya konulacağı
Duyuru ve İletişim Sistemleri
- Telefon, fax ya da telefon sisteminin olmadığı yerlerde çağrı/radyo gibi ilk müdahaleciler için 24 saatlik duyuru yöntemleri belirlenir.
- Mücadeleye yön ve kontrol sağlayan bölgeyi ve bölgeyi terk etme emri yetkisi olan yetkililere 24 saatlik duyuru yöntemleri belirlenir.
- İletişim sistemleri ile yedekleri belirlenir.
- Yanlış anlamaları önlemek için ilk duyuru mesajlarının birlikte karar verilen format ve içeriği tanımlanır.
- Halka duyuru yöntemleri tanımlanır ve bu işle görevli kişi belirlenir.
- Halka duyuru yapmak için mevcut standart, önceden planlanmış mesaj, format ve sinyaller tanımlanır.
- Komisyonun, toplumun bu sinyalleri anladığından ve uyguladığından nasıl emin olacağı tanımlanır.
Acil Duruma Müdahale Kaynakları
Personel
- Müdahaleden sorumlu teknik (kimyager, toksikolog, iş sağlığı uzmanları) ve diğer eğitilmiş personel sayısı belirlenir.



Malzeme
Acil duruma müdahale için gerekli malzemeler belirlenir.
-Müdahalede görevli personel için en az aşağıdaki malzemeler bulundurulur.
a) Kişisel koruyucu malzeme
b) İlk yardım ve diğer acil tıbbi malzeme
c) Su, hava, toprak gibi örnekleme malzemeleri ve ölçme cihazları temin edilir.
d) Örnek analizi için gerekli analitik malzeme ya da imkanlar sağlanır.
e) Yangınla mücadele/diğer malzemeler (buldozer, bot, helikopter, vakumlu kamyonlar, tankerler,
kimyasal retandanlar, köpük) temin edilir.
- Her tip malzemeden yeterli miktarda bulundurulur.
- Endüstriyel tesisler, polis, yangın, sağlık ve diğer savunma bölümlerinde mevcut acil durum malzemeleri listelenir.
- Tüm malzemelerin yerel çevre koşullarında kullanılabilirliği test edilir.
- Güncel malzeme listesi tutulur ve tüm müdahale elemanlarına dağıtılır.
- Listeler hazırlanırken, koruyucu elbise, izleme aygıtları, tıbbi malzeme, ulaşım malzemesi gibi tiplerine göre sınıflandırlır.
- Malzemelerin 24 saat hazır tutulması için bir program hazırlanır.
- Her malzeme için ikmal ve onarım kayıtları tutulur.
- Özel müdahale malzemesi kullanımı için sanayi ya da diğer illerle anlaşmalar yapılır.
- Personel uyarma ya da bilgi iletişimi için yeterli iletişim malzemesi sağlanır. Mücadeleye katılanların malzemelerinin uyumu kontrol edilir.
- Olay yerine malzemeyi süratle ulaştırmak için ulaşım malzemesi sağlanır ve hazır bulundurulur.
İmkanlar
- Süratli analiz yapabilecek imkanlar sağlanır.
- Müdahale malzemesinin depolanması ve temizlenmesi / restorasyonu için yeterli imkanlar sağlanır.
- Bir kaçaktan kaynaklanan atıkların depolanması, arıtılması, yeniden işlenmesi ve bertarafı için imkanlar belirlenir.
- Kimyasal maddelerden zarar görmüş kişilerin tedavileri için yeterli imkanlara sahip sağlık kuruluşları sağlanır.
- Olaydan sonra bölgeyi terk veya geçici yerleştirilmesi gereken kişilerin barındırılması için imkan ve işlemler belirlenir.
- Bölgeyi terk edenler için sığınaklar ya da diğer yerler belirlenir.
- Karşılıklı malzeme, uzman ve diğer yardım imkanları için yazılı anlaşmalar sağlanır.
Koruyucu işlemlere ne zaman ihtiyaç kalmadığını saptamak için kullanılacak yöntemler sağlanır.

Acil Durum Sonrası Yapılacak İşlemler
- Acil durumun bittiğini saptayan ve girişe izin vermekten sorumlu kişi ünvanı ile belirlenir..
- İzinsiz girişin olmamasından emin olmak için kullanılacak yöntemler belirlenir.
- Acil durumun sona erdiğini açıklamada kullanılacak yöntemler belirlenir.
- Temizlik işleminde yöntemler ve sorumluluk tanımlanır.
- Zarar görmüş bölgenin izlenmesi ile ilgili yöntemler belirlenir.
- Acil durumu incelemek ve kayıt için yöntem belirlenir.
Eğitim ve Tatbikatlar
-Eğitilecek kilit kişilerin, onları kimin eğiteceğinin ve acil bir durumda kilit kişilerin müdahale edebileceğinin nasıl ve kim tarafından garanti edileceği belirtilir.
- Her grupta bu tip eğitimden sorumlu kişi ünvanı ile belirlenir.
- Yıllık eğitim programları hazırlanır. Periyodik olması gereken durumlar dahil tatbikat programı hazırlanır.
- Koruyucu malzemenin kullanımında ilk müdahale elemanları ile mevcut eğitimi tanımlanır.
- Planın periyodik olarak nasıl test edileceği belirlenir.
- İletişim testlerinin sıklığı ve derecesi tanımlanır.
- Eğitimin sıklık ve derecesi tanımlanır ve ilk müdahale elemanları için tehlikeli malzeme konusundaki brifingler güncelleştirilir.
Toplum Eğitimi ve Bilgilendirme
- Bir acil durum sırasında medya ve halkla iletişim sağlayacak her kilit grup için önde gelen sözcü,ünvanı ile tanımlanır.
- Bir acil durum sırasında, temas noktaları, brifing yerleri dahil, medya ve topluma bilgi vermek için yöntem belirlenir.
- Toplumun bir acil duruma nasıl müdahale edileceğini tamamen anladığından emin olmak için periyodik
olarak yürütülerek toplum eğitimi ve bilinçlendirilmesi için program belirlenir.
Program İdamesi
- Güncel bir planın idamesinden sorumlu kişi ünvanı ile belirlenir.
- Planın yıllık incelemesi için yöntem tanımlanır.
- Tatbikatlardan ve testlerden öğrenilenleri plana adapte etmek için yöntem belirlenir.

Halkın Bilgilendirilmesi Yükümlülüğü
Kaza olduğunda tesis civarında etkilenebilecek halkın zarar görmesini engellemek için en az iki yılda bir ya da tehlikeli tesislerdeki herhangi değişiklikten sonra aşağıdaki konularda bilgilendirilmesi gerekir.
1) Risk teşkil eden tesislerin adresi ve güvenlik sorumlusunun ismi
2) Tesisteki aktivitelerin basit olarak açıklanması
3) Önemli bir kazaya neden olabilecek ve tesiste bulunan tehlikeli maddelerin ve ürünlerin ticari ve genel isimleri veya genel tehlike sınıflandırması. Bu bilgilerle tehlikeli özellikler açıklanır.
4) Çevre ve insan sağlığına etkiler dahil, önemli kazaların sonuçları hakkında genel bilgi
5) Halkın kaza anında nasıl uyarılacağı ve bilgilendirileceği hakkında bilgi
6) Kazaları etkilerini en aza indirmek için acil durum servisleriyle irtibat dahil, alınan tedbirler
hakkında bilgiler
7) Daha detaylı bilgilerin kimden ve nasıl temin edilebileceği hususunda bilgiler



EK-I
Büyük kazalara sebebiyet verebilecek tehlikeli maddelerin yer aldığı tesisler
1) Organik veya inorganik kimyasalları üretmek, işlemek veya diğer ameliyeler için aşağıdaki işlemleri
kullanan tesislerdir.
-Alkilasyon
-Aminolisis yolu ile aminasyon
-Karbonilasyon
-Kondensasyon
-Dehidrojenasyon
-Esterifikasyon
-Halojenasyon ve Halojenlerin üretimi
-Hidrojenasyon
-Hidroliz
-Oksidasyon
-Polimerizasyon
-Sülfanasyon
-Desülfürizasyon, kükürt içeren maddelerin üretimi ve transformasyonu
-Nitratlama ve azot içeren maddelerin üretimi
-Fosfor içeren maddelerin üreimi
-Pestisitlerin formülasyonu ve ilaç üretimi
-Distilasyon
-Ekstraksiyon
-Solvasyon (çözme işlemi)
-Karıştırma
2) Petrol gazı ve ptrol ürünlerinin işlendiği tesisler,
3) Enerji gazlarını (LPG, LNG, SNG vs.)
4) Yakma ve kimyasal bozunma yolu ile katı veya sıvı maddelerin kısmen veya tamamen bertaraf edildiği
tesisler
5) Patlayıcılar, barut ve mühimmat üreten, stoklayan tesisler
6) Kömür veya linyitin kuru distillasyonunun yapıldığı tesisler
7) Metal veya ametallerin yaş prosesle veya elektrik enerjisi ile üretildiği tesisler

EK-II
Kimyasal Maddelerin Üretime Bağlı Olmaksızın Depolanması
Bu ek, üretime bağlı olmaksızın tehlikeli madde ve/veya ürünlerin tesiste, müstemilatta, bina içinde veya açıkta olmak üzere herhangi bir yerde ayrı olarak veya kuruluş içinde stok alanında bir yerde depolanmasını gösterir.
Aynı işverene ait ambar veya ambar grupları arasındaki uzaklık, öngörülen koşullarda, büyük kazaların ağırlaşmasını önleyecek mesafede değil ise, (500 m’den az ise ) kısım I ve II’nin uygılanması açısından ambarlardaki toplam miktarlar esas alınacaktır..

KISIM I
Adlandırılmış maddeler
Kısım I’de verilen madde veya madde grupları aynı zamanda kısım II’deki kategorilere de girer ise, kısım I’deki miktarlar kullanılacaktır.

Maddeler veya Madde Grupları Miktarlar –ton ≥
1- Akrilonitril 20
2- Amonyak 50
3- Klor 10
4- Kükürtdioksit 25
5- Amonyum nitrat 350
6- Gübre olarak amonyum nitrat 1250
7- Sodyum klorat 25
8- Oksijen 200
9- Kükürt trioksit 15
10- Karbonil klorür (fosgen) 0,750
11- Hidrojen sülfür 5
12- Hidrojen siyanür 5
13- Hidrojen florür 5
14- Karbon di sülfür 20
15- Brom 50
16- Asetilen 5
17- Hidrojen 5
18- Etilen oksit 5
19- Propilen oksit 5
20- 2-Propenal (Akrolin) 20
21- Formaldehit (konsantrasyon ≥ % 90 ) 5
22- Metil bromür 20
23- Metil izosiyanit 0,150
24- Tetraetil kurşun – Tetrametilkurşun 5
25- Etilen di bromür 5
26- Hidrojen klorür (sıvılaştırılmış gaz) 25
27- Difenil Metan di-izo siyanat 20
28- Toluen di izosiyanat 10

EK-II
KISIM –II
Kısım I’de isimlendirilmeyen maddeler ve ürünlerin sınıfı (Aynı kategorideki değişik maddeler ve ürünlerin miktarı toplanacaktır.)

Madde ve Ürünlerin Sınıfları Miktarlar-ton ≥
1- Çok zehirli gruba girenler 5
2- Çok zehirli, zehirli, oksitleyici veya patlayıcı gruba girenler 10
3- “Çok parlayıcı” grubuna giren, normal şartlarda gaz halinde olan sıvılaştırılmış formları da dahil gaz olan maddeler ve ürünler 50
4- 3. gruba girenlerin dışında kalan ve “Çok parlayıcı” ve “Çok fazla parlayıcı” grubuna giren maddeler 5000

EK-III
Tehlikeli Maddeler ve Eşik Değerleri
Aynı işverene ait tesisler arası uzaklıklar öngörülen koşullarda büyük kazaların ağırlaşmasını önleyecek mesafede değil ise, veya tesisler arası uzaklık 500 m’den az ise her halukarda eşik değerlerin uygulanması açısından toplam miktarlar esas alınacaktır.

Maddenin ismi Eşik değer ( ≥ )
1- 4 Amino difenil 1 kg
2- Benzidin 1 kg
3- Benzidin tuzları 1 kg
4- Dimetilnitrosamin 1 kg
5- 2 Naftilamin 1 kg
6- Berilyum (tozları, bileşikleri) 10 kg
7- Bis (klorametil) eter 1 kg
8- 1, 3 Propansulton 1 kg
9- 2,3,7,8 Tetraklorodibenzo-p-dioksin 1 kg
10- Arsenik pentoksit, arsenik (5) asit ve tuzları 500 kg
11- Arsenik trioksit, arsenik ( 3 ) asit ve tuzları 100 kg
12- Arsenik hidrür (Arsin) 10 kg
13- Dimetilkarbamilklorür 1 kg
14- 4 (kloroformil ) morfolin 1 kg
15- Karbonilklorür (fosgen) 750 kg
16- Klor 25 ton
17- Hidrojen sülfür 50 ton
18- Akrilonitril 200 ton
19- Hidrojen siyanür 20 ton
20- Karbondisülfür 200 ton
21- Brom 500 ton
22- Amonyak 500 ton
23- Asetilen 50 ton
24- Hidrojen 50 ton
25- Etilen oksit 50 ton
26- Propilen oksit 50 ton
27- 2- Siyanopropan -2-ol (Asetonsiyanahidrin) 200 ton
28- 2-Propenal (Akrolein) 200 ton
29- 2-Propen-1-ol Alil alkol) 200 ton
30- Alilamin 200 ton
31- Antimonhidrür (stibin ) 100 kg
32- Etilenimin 50 ton
33- Formaldehit (konsantrasyon ≥ % 90) 50 ton
34- Hidrojen fosfit (fosfin) 100 kg
35- Bromometan (Metil Bromür) 200 ton
36- Metil izosiyanat 150 kg
37- Azot oksitler 50 ton
38- Sodyum selenit 100 kg
39- Bis- 2- Kloretilbisülfür 1 kg
40- Fosoketim 100 kg
41- Kurşuntetraetil 50 ton
42- Kurşuntetrametil 50 ton
43- Promürit (1-(3-4-diklorofenil)-3 triazentiyo-karboksamit 100 kg
44- Klorfenvinfos 100 kg
45- Krimidin 100 kg
46- Klorometil metileter 1 kg
47- Dimetilfosforamidosiyanik asit 1 ton
48- Karbofenotion 100 kg
49- Diyalifos 100 kg
50- Siyanotat 100kg
51- Amiton 1 kg
52- Oksidisulfoton 100 kg
53- 00-Dietil 5-etil sülfinimetil fosforotiyot 100 kg
54- 00-Dietil 5-etil sülfonilmetil fosforotiyot 100 kg
55- Disolfoton 100 kg
56- Demeton 100 kg
57- Forat 100 kg
58- 00-Dietil 5-etil tiyometil fosforotiyot 100 kg
59- 00-Dietil 5-isopropiltiyometil fosforoditiyot 100 kg
60- Pirazoksan 100 kg
61- Pensulfotion 100 kg
62- Paraokson (Dietil 4 nitrofenil fosfat) 100 kg
63- Paratiyon 100 kg
64- Azinfos-etil 100 kg
65- 00-Dietil 5- propiltiyometil fosforoditiyot 100 kg
66- Tiyonazin 100 kg
67- Karbofuran 100 kg
68- Fosfamidon 100 kg
69- Tırpeyt (2,4 Dimetil-1,3 ditiyolen-2-karboksialdehit 0-metilkarbomoloksim) 100 kg
70- Mevinfos 100 kg
71- Paratiyon metil 100 kg
72- Azinfos metil 100 kg
73- Siklohekzimit 100 kg
74- Difasinon 100 kg
75- Tetrametilendisulfotetra amin 1 kg
76- EPN 100 kg
77- 4-Florobütrikasit 1 kg
78- 4-Florobütrikasit tuzları 1 kg
79- 4-Florobütrikasit esterleri 1 kg
80- 4-Florobütrikasit amidleri 1 kg
81- 4-Florokrotonik asit 1 kg
82- 4-Florokrotonik tuzları 1 kg
83- 4-Florokrotonik esterleri 1 kg
84- 4-Florokrotonik amidleri 1 kg
85- Floroasetikasit 1 kg
86- Floroasetikasit tuzları 1 kg
87- Floroasetikasit esterleri 1 kg
88- Floroasetikasit amitleri 1 kg
89- Fluenetil 100 kg
90- 4- Floro-2 hidroksi bütirik asit 1 kg
91- 4- Floro-2 hidroksi bütirik asit tuzları 1 kg
92- 4- Floro-2 hidroksi bütirik asit esterleri 1 kg
93- 4- Floro-2 hidroksi bütirik asit amidleri 1 kg
94- Hidrojenflorür 50 kg
95- Hidroksiasetonitril (Glikonitril) 100 kg
96- 1,2,3,7,8,9 hekzaklorodibenzo-p-dioksin 100 kg
97- Isodrin 100 kg
98- Hekzametilfosforamid 1 kg
99- Juglon (5- Hidroksi naftalen-1,4 dion 100 kg
100- Warfarin 100 kg
101- 4-4 Bismetilen (2-kloroanilin) 10 kg
102- Ethiyon 100 kg
103- Aldicarb 100 kg
104- Nikeltetrakarbonil 10 kg
105- Izobenzen 100 kg
106- Pentaboran 100 kg
107- 1-Propen-2 kloro-1-3 dioldiasetat 10 kg
108- Probilenimin 50 ton
109- Oksijendiflorir 10 kg
110- Sülfürdiflorür 1 ton
111- Selenyum hegzaflorür 10 kg
112- Hidropenselenür 10 kg
113- TEPP 100 kg
114- Sulfotep 100 kg
115- Dimefoks 100 kg
116- 1-Tri (siklohegzil) stamil-11-1-1,2,4 triazol 100 kg
117- Trietilenmelamin 10 kg
118- Kobalt (metal, oksit, karbonat, sülfürlerinin toz hali) 1 ton
119- Nikel (metal, oksit, karbonat, sülfürlerinin toz hali) 1 ton
120- Anabasin 100 kg
121-Telleryum hegzaflorür 100 kg
122- Triklorometane sülfenilklorür 100 kg
123- 1,2-Dibromoetan (Etilendibromür) 50 ton
124- Yanıcı maddeler (Ek-IV de tanımlananlar, ek-IV-c-(1)) 200 ton
125- Yanıcı maddeler (Ek-IV-c(2) de tanımlananlar 50000 ton
126- Diazodinitrofenol 10 ton
127- Dietilenglikoldinitrat 10 ton
128- Dinitro fenol tuzları 50 ton
129- 1-guanil-4-nitrozaminoguanil-1-tetrazen 10 ton
130- 2,4,6 Trinitrofenilbisamin 50 ton
131- Hidrazinnitrat 50 ton
132- Nitrogliserin 10 ton
133- Pentaeritritol tetranitrat 50 ton
134- Siklotrimetilen trinitramin 50,,
135- Trinitroanilin 50 ton
136- 2,4,6 Trinitroanisol 50,,
137- Trinitrobenzen 50,,
138- Trinitrobenzoikasit 50,,
139- Klorotrinitrobenzen 50,,
140- N- Metil-N 2,4,6- tetranitroanilin 50,,
141- 2,4,6 Trinitrofenol ( Pikrik asit) 50,,
142- Trinitrokresol 50,,
143- 2,4,6 Trinitrofenetol 50,,
144- 2,4,6 Trinitroresorsinol (stifinik asit ) 50,,
145- 2,4,6 Trinitrotoluen 50,,
146- A) Amonyumnitrat 2500,,
B) Amonyumnitrat (Gübre olarak) 5000,,
147- Seluloznitrat ( Azot miktarı % 12,6 ) 100,,
148- Kükürt dioksit 250,,
149- Hidrojenklorür ( sıvılaştırılmış gazı ) 250,,
150- Yanıcı maddeler ( Ek-IV c-3 te tanımlandığı gibi ) 200,,
151- Sodyumklorat 250,,
152- Tersiyerbütilperoksiasetat ( konsantrasyon ≥ % 70 ) 50,,
153- Tersiyer- bütil peroksibütirat ( konsantrasyon ≥ % 80 ) 50,,
154- Tersiyer- bütil peroksimaleat ( konsantrasyon ≥ % 80 ) 50,,
155- Tersiyer-bütil peroksi izopropil Karbonat ( konsantrasyon ≥ % 80 ) 50 ton
156- Dibenzilperoksi dikarbonat( konsantrasyon ≥ % 90 ) 50,,
157- 2,2, bis ( tersiyer- bütil peroksi ) bütan ( konsantrasyon ≥ % 70 ) 50,,
158- 1,1 bis ( tersiyer- bütilperoksi ) siklohegzan( konsantrasyon ≥ % 80 ) 50,,
159- Di-sekonder-bütil peroksidikarbonat( konsantrasyon ≥ % 80 ) 50,,
160- 2,2,- Dihidroperoksipropan( konsantrasyon ≥ % 30 ) 50,,
161-Di-n-propil- peroksidikarbonat( konsantrasyon ≥ % 80 ) 50,,
162- 3,3,6,6,9,9, hegzametil-1,2,4,5- tetraksasiklononeyn( konsantrasyon ≥ % 75 )50,,
163- Metil etil keton peroksit ( konsantrasyon ≥ % 60 ) 50,,
164- Metilizobütil keton peroksit ( konsantrasyon ≥ % 60 ) 50 ton
165- perasetikasit ( konsantrasyon ≥ % 60) 50,,
166-Kurşun azit 50,,
167- Kurşun 2,4,6- Trinitrorezorsinoksit ( kurşun stifnat) 50,,
168- Civa fülminat 10,,
169- Siklotetrametil entetranitramin 50,,
170- 2,2,4,4,6,6, hekzanitrostilben 50,,
171-1,3,5- triamino-2,4,6 trinitro benzen 50,,
172-Etilenglikoldinitrat 10,,
173- Etilnitrat 50,,
174- Sodyumpikramat 50,,
175- Baryum azit 50,,
176- Di-izobütirilperoksit ( konsantrasyon ≥ % 50) 50,,
177- Dietilperoksidikarbonat ( konsantrasyon ≥ % 30 ) 50,,
178- Tersiyer- bütilperoksidipivalat ( konsantrasyon ≥ % 77 ) 50,,
179- Sıvı Oksijen 2000,,
180- Kükürt trioksit 75

EK-IV
Tanımlayıcı Kriterler
a) Çok zehirli maddeler şunlardır;
(1) Aşağıdaki tablonun birinci satırında yer alan maddeler
(2) Aşağıdaki tabloda ikinci satırda yer alan ancak kimyasal ve fiziksel özelliklerinden ötürü birinci satırda
yer alan maddeler gibi büyük kazalara sebeb olabilecek maddeler.
----------------------------------------------------------------------------------------
1 2 3
LD 50 ( ağız yolu ile ) LD 50 ( Deri yolu ile ) LC 50 ( Solunum )
mg/kğ vücut ağırlığı mg/kğ vücut ağırlığı yolu ile mg/lt
----------------------------------------------------------------------------------------
1 LD 50 ≤ 5 LD 50 ≤ 10 LC 50 ≤ 0.1
----------------------------------------------------------------------------------------
2 5< LD 50 ≤ 25 10 < LD 50 ≤50 0.1< LC 50 ≤ 0.5
----------------------------------------------------------------------------------------
(1) LD 50 Ağız yolu ile farelerde
(2) LD 50 Deri yolu ile fare ve tavşanlarda
(3) LC 50 Solum yolu ile ( 4 saat ) farelerde
b) Diğer zehirli maddeler;
Aşağıda akut zehirlilik özellikleri gösteren, kimyasal ve fiziksel özellikleri nedeniyle büyük kazalara sebeb olabilecek maddeler,
------------------------------------------------------------------------------------------------------------
1 2 3
LD 50 ( Ağız yolu ile ) LD 50 ( Deri yolu ile ) LC 50 (Solunum )
mg/ kğ vücut ağırlığı mg/ kğ vücut ağırlığı yolu ile mg /lt
------------------------------------------------------------------------------------------------------------
25< LD 50 ≤ 200 50 < LD 50 ≤400 0.5< LC 50 ≤ 2
------------------------------------------------------------------------------------------------------------
(1) LD 50 Ağız yolu ile farelerde
(2) LD 50 deri yolu ile fare ve tavşanlarda
(3) LC 50 solunum yolu ile ( 4 saat ) farelerde
13
c) Parlayıcı Maddeler
(1) Parlayıcı gazlar; Normal basınçta gaz olan , hava ile karıştığında yanabilen, normal basınçta kaynama noktası 20 derece santigrad veya daha aşağıda olan maddelerdir.
(2) Çok parlayıcı sıvılar; parlama noktası 21 derece santigraddan aşağı olan, kaynama noktası ( normal basınçta )20 derece santigraddan yukarı olan maddelerdir.
(3) Parlayıcı sıvılar; Parlama noktası 55 derece santigraddan aşağı olan, normal basınç altında sıvı kalan, yüksek sıcaklık ve basınçta işleme tabi tutulduğunda büyük kazalara sebeb olabilecek maddelerdir.
d) Patlayıcı Maddeler; Alevin etkisi ile patlayabilen veya sürtünme ve şoklara dinitrobenzen’ den daha hassas olan maddelerdir.
e) Oksitleyici Maddeler; Diğer maddelerle ( özellikle yanıcı maddelerde) temas ettiğinde çok yüksek ekzotermik reaksiyon veren maddelerdir.
NOT; Plan ekinde yer alan birden fazla tehlikeli maddenin aynı listede verilen limit değerlerin altında olması durumunda, tesiste;
Q1/ Q1 + q2/ Q2 +..................q/Q > 1 ise,
q; tehlikeli madde veya tehlikeli madde kategorisinin miktarı
Q; limit değer
Tesis tehlikeli tesis kabul edilir ve plan kapsamına alınır.



AHMET SERTKAN
YANGIN UZMANI


Devamını okuyun...>>

CAPTAİN JACQUES YVES COUSTEAU VE İTFAİYECİLİK.

İTFAİYECİLERİN SOLUK ALMASINI SAĞLAYAN HAYAT VERİCİLERDEN BİRİ: CAPTAİN JACQUES YVES COUSTEAU



1942 YLININ HAZİRAN AYINDA DÜNYADA İLK KEZ BİR ADAM CAPTAİN JACQUES YVES COUSTEAU SU ALTINDA RAHAT HAREKET ETMEYİ SAĞLAYAN DALICININ TAŞIYABİLECEYİ BU SOLUNUM CİHAZINI KULLANARAK BİLİM TARİHİNE GEÇTİ.



KLASİK ÇİFT HORTUM BESLEMELİ COUSTAU MEDEL DALIŞ TAKIMI

Buluşuna su ciğeri adını verdi. Şimdilerde bu buluşa Self-Contained Underwater Breathing Apparatus (SCUBA) Su altında solunabilinen hava cihazı diyoruz.


ÇOK ZOR HAREKET EDİLEN VE ÖLÜMLERE NEDEN OLAN HAVA KOMPRESÖR BESLEMELİ İLKEL TİP DALICI TAKIMI

O deniz bilimciliğinin temel taşlarından birisi ve çoğunluk için deniz bilminin babasıdır.
Peki ya itfaiyecilerin hayat kaynağı solunum cihazlarının kaşifinin o olduğunu biliyormuydunuz?

Havasız ortamda su altında kullanılan bu cihaz yine yetersiz oksinenin bulunduğu yangın ortamlarında kullanılmaya başlanmış ve belkide binlerce itfaiyecinin hayatını kurtarmiştır.Bu bilgileri sizlerle internet ortamında dahi ilk kez paylaşmaktayım.

Sizlere ilk olarak benim bunu yazmam hem gururlandırıyor hemde üzüyor aslında beni.




Çoğu denizci bile bilmez dalgıç tüplerini bulan kullanan ve geliştiren adamın kim oldugunu.

Geçenlerde Türkiyeye bu cihazları ithal eden en büyük firmaların yöneticilerine de sordum,Bi haberler bu konudan. Sadece kazançmı sağlamak gerek yaşamak için, bilmek için. İtfaiyeciler hiç bilmiyorlar kullandıkları, onları hayatla ölüm arasında gezdiren bu çok özel cihazı. Tanımıyorlar. Ögrenmek istemiyorlar en ince noktasına kadar.Parayı verp alıp kullanıyoruz işte hatta çabucak hurda ediyoruz yetrince önem vermeden.Bir çok itfaiyede boş boş beklediklerini gördüm bu hayat kurtaran cihazların. Dolum kompresörleri olmadığından.Boşvermişlik, umursamazlık, adamsendecilik, İtfaiyeciliğe yakışmayan deyimler.

Kendi hayatını kurtaramayan itfaiyeci kimin hayatını kurtarır ki.
Artık İğneyi kendimize batırmayı öğrenmemiz gerek.

Yıl 2010 bizim tüpler halen boş.
Yıl 2010 biz tüpleri yurtdışından ithal ediyoruz.
Yıl 2010 halen solunum cihazı yetersiz-yedeksiz- hatta olamayan itfaiyelerimiz var.

Kendimize yani Türk milletine ait bir markamız yok ki kıyaslayalım elin adamlarının yaptığını.
Yanlız solunum cihazı mı yapamadığımız, tüm yangın malzemelerini ithal ediyoruz neredeyse. Neden mi? Nedeni bu işte . Boşvermişlik.Adamsendecilik.Umursamazlık.Merak etmememiz. Bundan utanan üniversitelerimiz yok ta ondan.

Yangın söndürme tozunu bile İsrailden ,Bulgaristandan, Hintten, Çinden alıyoruz.
Aferin bize, Aferin Eğitim sistemimize.
Ama en büyük aferin Yüzbaşı JACQUES YVES COUSTEAU'ya




AHMET SERTKAN
YANGIN UZMANI



Devamını okuyun...>>

TÜM İTFAİYECİLER YANGINLA İLĞİLİ PROJELERİ RAHATLIKLA OKUYABİLMELİDİRLER.

- Yangın Söndürme Tesisatı ve Duman Tahliye Projelerinde, rapor ve hesaplar bir arada, kat planı, kolon şemaları ve boru izometriğinin bir arada olması esastır. Projeler, diğer tesisat projelerinin rapor ve projelerinden ayrı olarak düzenlenmelidir. Ancak iklimlendirme ve havalandırma tesisatı ile birlikte yapılacak duman kontrolünde, duman kontrolü projeleri de yangından korunma ve söndürme projelerine ilave edilmelidir.
- Proje tasarımı Mimarlar Odası onaylı mimari projeye göre yapılmalıdır.
- Proje kapak ve sayfa düzenleri “MMO yangın söndürme tesisatı ve duman tahliye projeleri hazırlama esasları”na uygun olmalıdır.
- Projede gösterilen cihazların ve boruların çizgi kalınlıkları MMO çizim tekniğine uygun olmalıdır.
- Yangın korunma ve söndürme projelerinde her paftada alttaki bilgiler (projeye göre) yer almalıdır.
- Tasarım standardı
- Bina tehlike sınıfı
- Sistem türü
- Sistem su talebi (debi, basınç)
- Sprinkler özellikleri
- Sprinkler koruma alanı
- Toplam koruma alanı
- Su uygulama süresi
- Olası yangın sınıfı
- Gazlı Söndürme tipi

VAZİYET PLANLARI
- Sayfa düzeni A4 formunda hazırlanmalıdır.
- Çizgi kalınlığı 0,2 mm, yazı standardı 0,3 mm olmalıdır.
- Yön, arsa sınırı, yol ve kotlar gösterilmelidir.
- Yapının 1/500 ölçekli plan veya büyük ve yaygın yapılarda uygun bir ölçekte olması ve kat sayısını belirten kesit çizilmelidir.
- Birden fazla yapı olması durumunda bloklar arası boru bağlantısı, zon vana yerleri, bina dışı hidrant yerleri ve pompa dairesi yeri gösterilmelidir.
- Yangın suyu deposu ve itfaiye bağlantı ağzı yeri gösterilmelidir.
- İtfaiye teşkilatı şehir hidrantı ölçek dahilinde ise vaziyet planında gösterilmelidir.

KAT PLANLARI ve BODRUM KATLAR
- Ölçek 1/50 olmalıdır.
- Bodrum kat planı onaylı mimari projeden 0,2 mm çizgi kalınlığı ile çizilmelidir.
- Yangın pompa dairesi 1/50 ölçekte kat planında gösterilmelidir.
- Hidrolik hesaplarda veya hesap tablosundan belirlenen boru çapları projede gösterilmelidir.
- Yangın dolapları, zon vanaları, check-valf, akış anahtarları, test ve drenaj vanası ve izleme anahtarlı hat kesme vanası, drenaj bağlantısı projede gösterilmelidir.
- Kolon boruları yerleri belirlenip numaralandırılmalıdır. (YG1,YG2, ….)
- Test ve drenaj vanası en yakın pis su hattına akış gözlenebilir şekilde bağlanmalıdır.
- Sabit boru tesisatı bodrum katta tasarlanmalıdır.
- Yangın tesisat ekipmanları eksiksiz çizilmelidir.
- Su deposu çizilip detaylandırılmalıdır.
- Pompa dairesinde su drenajı yapılmalıdır.
- Gazlı yangın söndürme tesisatı (var ise) yatay planı, izometri şeması çizilmeli, ekipmanlar ve bağlantı detayları gösterilmeli, kapasiteler belirtilmelidir.



ZEMİN – NORMAL KATLAR
- Mahallerin adları (banyo, hol, mutfak, oda, salon vb.) yazılmalıdır.
- Hidrolik hesaplarda veya hesap tablosundan belirlenen boru çapları projede gösterilmelidir.

- Yangın dolapları, zon vanaları, check-valf, akış anahtarları, test ve drenaj vanası ve izleme anahtarlı hat kesme vanası, drenaj bağlantısı projede gösterilmelidir.
- Proje tasarımında boru güzergahı kolon ve kiriş detayına göre belirlenmelidir.
- Kolon boruları yerleri belirlenip numaralandırılmalıdır.(YG1, YG2,…)
- Test ve drenaj vanası en yakın pis su hattına akış gözlenebilir şekilde bağlanmalıdır.
- Sabit boru tesisatı, sprinkler tesisatı ve yangın dolapları zemin ve kat planlarında gösterilmeli ve boru çapları yazılmalıdır.
- Duvar, döşeme ve perde geçişleri ve “yangın sızdırmazlığı sağlanmalıdır” ibaresi yer almalıdır.
- Yangın güvenlik zonları ve duman tahliye sistemi planlarda çizilmeli ve kapasiteleri
belirtilmelidir.
- Yangın kaçış merdivenlerinde basınçlandırma çizilmeli, kapasiteleri belirtilmelidir.







KOLON ŞEMASI VE BORU İZOMETRİĞİ
- Ölçek 1/50 olmalıdır.
- Kat planında tasarımı yapılıp çizilen yangın tesisatı ile kolon şemasındaki cihaz, ekipmanlar ve boru dağılımı aynı olmalıdır.
- Kolon şemasında cihazların yerden yüksekliği bir tablo halinde belirtilmelidir.
- Yangın dolapları, sabit boru tesisatı ve sprinkler zon hatları kolon şemasına çizilecektir.
- Yağmurlama (sprinkler) projesi boru izometriği olarak çizilmelidir.
- Kolon şemaları ve boru izometriği ayrı paftalarda çizilmelidir.
- Kolonlar numaralandırılmalı, her katta boru çapı ve yükleri yazılmalıdır.
- Kolonlar bodrum kat toplaması ile aynı sırada çizilmelidir.
- Kritik devre seçimi yapılmış olmalıdır. Kritik devre en uzak ve en yüksek noktadan yangın pompasına (dahil) kadar olan yangın tesisat boru sistemidir.
- Yatay planda en uzak, düşey planda en yüksek sprinkler boru hattı kritik devre olarak seçilmelidir. Proje tasarımına yangın dolabı ve sabit boru tesisatı TMMOB makina mühendisleri odası proje (mekanik tesisat, asansör, a.i.t.m.) hazırlama ve mesleki denetim esasları da dahil edilmeli, toplam debi pompa seçiminde ve ana dağıtımda dikkate alınmalıdır.
- Branşman ve kolon hattı boru çapı, kat yüksekliği boyunca her bölüme yazılmalıdır.
- Boru çapları boru izometriğine yazılmalıdır.
- Kolon şemasında yangın dolabı tipi, adedi ve su talebi ile basınç değerleri yazılmalıdır.
- Gazlı yangın söndürme tesisatı (var ise) yapay planı, izometri şeması çizilmeli,
ekipmanlar ve bağlantı detayları gösterilmeli ve kapasiteleri belirtilmelidir.

YANGIN POMPA DAİRESİ
- Detay çizimi 1/20 ölçekte yapılmalıdır.
- Yangın pompa dairesi cihaz yerleşim tasarımı yapılmalıdır. Cihaz yerleşimlerinde gerekli standart ölçülere uyulmalı, cihaz ve ekipmanların montaj ve demontajı yapılabilecek şekilde tasarlanmalıdır.
- Yangın pompa dairesi diğer tesisattan ayrı bir bölümde olmalı ve tehlike sınıfına
göre minimum 60 dakika yangına dayanıklı olacak şekilde yapılmalıdır.
- Yangın pompa tesisatı boru donanımı çizilmelidir.
- Boru çap ölçüleri yazılmalıdır.
- Pompa-boru tesisat armatürleri çizilmelidir.
- Bütün pompaların basınç ve debileri yazılmalıdır.
- Pompa dairesine en az iki adet 6 kg’lık ABC türü taşınabilir söndürücü konulmalıdır.
- Yangın pompa dairesi yüksekliği en az 2,10 m olacaktır. Kapı girişi minimum
61cmx2m olmalıdır. Pompa dairesi su drenajı yapılmalıdır.
- Pompa ağırlığını taşıyabilecek minimum 40 cm yüksekliğinde (altında titreşim sönümleyici plaka olan) pompa şasesinden 15-20 cm daha uzun beton kaide yapılmalıdır.
- Dizel pompa imalatçısının değerlerine göre yeterli egzoz ve havalandırma yapılmalıdır.
- Cihazlara servis, muayene ve ayar yapılabilmesi için minimum 75 cm çalışma alnı olmalıdır.
- Yangın pompa tesisat boru donanımı çizgi kalınlığı aşağıdaki gibi olmalıdır
veya farklı çizgi tipi ve kalınlığı kullanılacaksa lejant belirtilmelidir.


YANGIN SÖNDÜRME SİSTEMİ SEÇİMİ
- Yangın söndürme sistemi seçimi ve tasarımı, ilgili yönetmeliklere ve standartlara
uygun olmalıdır.

SABİT BORU TESİSATI
- Yüksek binalar ile kat alanı 1000 m²’den fazla olan alışveriş merkezlerinde, otoparklarda ve benzeri yerlerde ıslak veya kuru sabit boru sistemi tasarımı yapılmalıdır.
- Sabit boru tesisatı, itfaiye ve eğitilmiş personelin kullanımına olanak sağlayan her katta ağızları bırakılmalı ve bağlantı ağızları yangın merdiveni veya yangın güvenlik hacmi gibi korunmuş mekânlarda olmalıdır.
- Sabit boru tesisatı, bina dışına çıkarılmalı ve itfaiye bağlantı ağzı olmalıdır.
- Herhangi bir noktadan su alma ağzına olan mesafe 60 m’den fazla olmamalıdır.

KURU SABİT BORU SİSTEMİ
- Yüksekliği 22 m’ye kadar olan 7 kat ve daha alçak binalarda kuru yangın tesisat düşey ve yatay boru çapıları 2” olmalıdır.
- Yüksekliği 22 m’den daha yüksek yapılarda kuru yangın tesisat düşey boru çapı 2 ½” , branşman boru çapı 2” olmalıdır.
- Yüksek yapılarda ise, boru çaplarının belirlenmesinde 2 ½” den az olmamak üzere boru çapı için hidrolik hesap yapılmalıdır.
- Kuru yangın tesisat borusu, yapı girişi ve her kat merdiven sahanlığında tasarlanıp itfaiye araçlarının bağlantı yapabilmeleri için ağızlar Ø 110 mm AR (Alman Rakoru) olmalıdır.

YANGIN DOLAPLARI TESİSAT SİSTEMİ
- Yüksek binalar ile toplam kapalı kullanım alanı 1000 m²’den büyük imalathane, atölye, depo, otel, motel, sağlık, toplanma amaçlı ve eğitim amaçlı binalarda ve kapalı kullanım alanı 2000 m²’den büyük olan bütün binalarda yangın dolabı yapılması mecburidir.
- Yangın dolapları, her katta ve yangın duvarları ile ayrılmış her bölümde aralarındaki uzaklık 30 m’den fazla olmayacak şekilde düzenlenmelidir.
(Binanın yağmurlama sistemi ile korunması ve katlara itfaiye su alma ağzı bırakılması halinde yangın dolapları, ıslak tip yağmurlama branşman hattından beslenebilir ve aralarındaki uzaklık 45 m’ye kadar çıkarılabilir)
- Dizayn debisi 100 l/dak ve lans girişindeki basınç 400 kPa olmalıdır. Debi hesabında iki dolabın aynı anda kullanılacağı dikkate alınmalıdır. Basıncın 700 kPa’ı geçmesi durumunda basınç düşürücüler kullanılmalıdır. (Bu tip sistem tek başına sadece Düşük Tehlike ve Orta Tehlike -1 tehlike sınıflarında kullanılabilir.)
- Yetişmiş yangın söndürme görevlisi bulundurmak zorunda olan yapılarda, yangın dolabı dizayn debisi 400 l/dak ve lans girişindeki basınç 600 kPa olmalıdır. Basıncın 900 kPa’ı geçmesi durumunda basınç düşürücü kullanılmalıdır.
-
YANGIN HİDRANT TESİSATI SİSTEMİ
- İmar planlama alanı 5000 m²’den büyük olan ve içerisinde her türlü kullanım
alanı bulunan yerleşim alanlarında dış hidrant sistemi yapılması zorunludur.
- Hidrantların yerleşimi, mümkün olduğunca yapının veya binanın tüm çevresini
kapsayacak şekilde tesis edilmeli, itfaiye ve araçlarının kolay yanaşabileceği
ve bağlantı yapabileceği şekilde düzenlenmelidir.
- Hidrant sistemi dizayn debisi en az 1900 l/dak. olmalıdır. Debi, yapının risk
sınıfına göre arttırılmalıdır. Hidrant çıkışında 700 kPa basınç olmalıdır.
- Hidrantlar arası uzaklık; çok riskli bölgelerde 50 m, riskli bölgelerde 100 m,
orta riskli bölgelerde 125 m ve az riskli bölgelerde 150 m alınmalıdır.
- Normal şartlarda hidrantlar korunan binalardan ortalama 5-15 m kadar uzağa
yerleştirilmelidir.
- Hidrant sistemine suyu sağlayan boru donanımında ring sistemi mevcut değilse, kullanılabilecek en düşük borunun çapı 100 mm (4”) olmalı ve hidrolik hesaba göre belirlenmelidir.
-
YAĞMURLAMA (SPRİNKLER) SİSTEMİ
- Aşağıda belirtilen yerlerde otomatik yağmurlama (sprinkler) sistemi kurulması
mecburidir.
- Yapı yüksekliği 30.50 m’den fazla olan konut haricindeki bütün binalarda,
- Yapı yüksekliği 51.50m’yi veya 17 katı geçen konutlarda,
- Araç kapasitesi 20’den fazla olan veya giriş çıkışları bağımsız olsa dahi birden
fazla bodrum katı kullanan kapalı otoparklarda ve 10’dan fazla aracın asansörle
alındığı kapalı otoparklarda,
- Birden fazla katlı bir bina içerisindeki yatılan oda sayısı 100’ü veya yatak
sayısı 200’ü geçen otellerde, yurtlarda, pansiyonlarda, misafirhanelerde ve
yapı yüksekliği 21.50m’den fazla olan bütün yataklı tesislerde,
- Toplam alanı 2000 m²’nin üzerinde olan katlı mağazalarda, alışveriş, ticaret,
eğlence ve toplanma yerlerinde,
- Toplam alanı 1000 m²’den fazla olan, kolay alevlenici ve parlayıcı madde
üretilen veya bulundurulan yapılarda.
- Yağmurlama sistemlerine suyu sağlayan sabit boru tesisat çapı yapılacak hidrolik
hesaplara göre belirlenmelidir.
- Bina ve tesisler, kullanım amaçlarına ve içerdikleri-depoladıkları malzemeler
açısından düşük tehlike sınıfı, orta tehlike sınıfı ve yüksek tehlike sınıfı
(Binaların Yangından Korunması Hakkında Yönetmelik Ek-1) olarak
ayrıldıkları risk gruplarına göre projelendirilmelidir.
- Tehlike sınıfı, düşük tehlike ve orta tehlike olan binalarda boru tablosu yöntemine
göre boru çapları belirlenmelidir. Proje tasarımında çapların tabloya
göre belirlenmesinden sonra hidrolik hesap yapılmalıdır.

- YANGIN SUYU DEPOSU VE TESİSATI
- Sulu söndürme sistemlerinde en az bir güvenilir su kaynağı bulunmalıdır.
Sulu söndürme sistemleri için kullanılacak su depolarının yangın rezervi olarak
ayrılmış bölümleri başka amaçlar için kullanılmayarak, sadece söndürme
sistemlerine hizmet verecek şekilde düzenlenmelidir.

- YANGIN POMPALARI VE EKİPMANLARI
- Pompalar, kapalı vana (sıfır debi) basma yüksekliği anma basma yüksekliği değerinin en fazla % 140’ı kadar olmalı ve % 150 debideki basma yüksekliği,
anma basma yüksekliğinin % 65’inden daha küçük olmamalıdır.
- Sistemde bir pompa kullanılması halinde, aynı kapasitede yedek pompa
olması gerekir. Birden fazla pompa olması halinde, toplam kapasitenin en az
%50’si yedeklenmek şartıyla, yeterli sayıda yedek pompa kullanılmalıdır.
- Yedek dizel motor tahrikli pompa kullanılmadığı takdirde, yangın pompalarının
enerji beslemesi güvenilir kaynaktan ve binanın genel elektrik sisteminde bağımsız olarak sağlanmalıdır.
- Her pompanın ayrı bir kumanda panosu ve ayrı bir kumanda basınç anahtarı olmalıdır.

- DUMAN KONTROL VE YÖNETİM SİSTEMİ
- Yapı yüksekliği 51.50 m’nin üstünde olan binaların hol ve koridor gibi ortak
alanlarında duman kontrol sistemi yapılması mecburidir.
- Toplam alanı 2000 m²’yi aşan kazan dairelerinde, kapalı otopark alanlarında
ve bodrum katlardaki depolarda mekanik duman tahliye sistemi yapılması
mecburidir. Duman tahliye sisteminin, binanın diğer bölümlerine hizmet
veren sistemlerden bağımsız olması ve saatte en az 10 defa hava değişimi
sağlaması gerekir.
- Otel, restoran, kafeterya vb. yerlerin mutfaklarındaki pişirme alanlarının mekanik
egzoz sistemi binanın diğer bölümlerine hizmet veren sistemlerden
bağımsız olmalı ve egzoz kanalları korunmamış yanabilir malzemelerden en
az 500 mm açıktan geçmeli, egzoz doğrudan dışarıya atılmalı ve herhangi bir
hava giriş açıklığından en az 5 m uzakta olmalıdır. Mutfak egzoz kanallarına
yangın damperi konulmamalıdır. Mutfak duman kontrolü için saatte en az 15
defa hava değişimi yapılmalıdır.
- Duman Kontrol ve Yönetim Sistemi tasarımı ve hesabı Binaların Yangından
Korunması Hakkında Yönetmelikte belirtilen esaslara uygun olmalıdır.
-
MERDİVEN BASINÇLANDIRMA SİSTEMİ
- Aşağıda belirtilen yerlerde merdiven basınçlandırması yapılması mecburidir.
- Konutlar hariç olmak üzere, bütün binalarda, merdiven kovasının yüksekliği
30.50m’den fazla ise, kaçış merdivenleri,
- Bodrum kat sayısı 4’den fazla olan binalarda bodrum kata hizmet veren kaçış
merdivenleri,
- Yapı yüksekliği 51.50 m’den yüksek olan konutların kaçış merdivenleri,
- Yangın anında acil durum asansör kuyularının yangın etkisi altında kalmaması
için acil durum asansörü kuyuları,
- Merdiven Basınçlandırma Sistemi tasarımı Binaların Yangından Korunması
Hakkında Yönetmelikte belirtilen esaslara, hesabı da Yangın Söndürme Tesisatı ve Duman Tahliye Projeleri Haz.Es. (tmmob-mmo, Şubat 2008) uygun olmalıdır.
HİDROLİK HESAP TABLOSU
- Yangın tesisatı numaralandırılmalıdır.
- Yangın tesisatının boru çapları, yükü ve basınç kaybı hesaplanarak yazılmalıdır.
- Seçilen pompa basıncı ve debisi standartlara uygun olarak hesaplanarak elirlenmelidir.

AHMET SERTKAN
YANGIN UZMANI



Devamını okuyun...>>

DUMAN - ISI TAHLİYESİ VE SİSTEMLERİ






DUMAN TAHLİYE SİSTEMLERİ :

Ateş ve duman, insanlık tarihinin başından beri sadece insan en önemli gereçleri değil, aynı zamanda da her zaman en tehlikeli düşmanı olmuştur. Sadece önemli oranda maddi hasara neden olmakla kalmayıp sayısız can alan artan sayıdaki yangın felaketleri, yangınla mücadelede gittikçe önem kazanmaktadır. Binalarda yangın çıkmasının tamamen önlenmesi mümkün olmadığından, yangından önleme tedbirleri kapsamında ısı ve duman tahliye tesislerine önemli bir görev düşmektedir.Duman yonetim sisteminin amacı binanın bosaltılması icin gerekli zaman sureci icinde cıkıs icin uygun bir ic ortamın sağlanmasıdır. Uygun ortam deyiminden kasıt sudur: Dumanların miktarı ile bulunduğu yer insanların kolayca dısarı cıkmasına imkan verecek nitelikte olmalıdır.



Bu nedenledir ki.
BİNALARIN YANGINDAN KORUNMASI HAKKINDA YÖNETMELİK’ e göre

İKİNCİ BÖLÜM
Duman Kontrolü
Duman kontrolünün esasları
MADDE 86- (1) Doğal duman tahliyesi yapılabilecek yerlerde duman çekiş bacaları, duman kesicileri ve duman bölmeleri kullanılır. Mekanik duman kontrol sistemleri olarak iklimlendirme sistemleri özel düzenlemeler yapılarak kullanılır veya ayrı mekanik havalandırma veya duman kontrol sistemleri kurulur.
(2) Duman tahliye ağızları, daima açık olabileceği gibi, yangın sırasında otomatik olarak veya el ile kolaylıkla açılabilen mekanik düzenler ile de çalıştırılabilir. Bu tür mekanizmaların sürekli bakım suretiyle işler durumda tutulması mecburidir.
İklimlendirme ve havalandırma tesisatının duman kontrolünde kullanımı
MADDE 87- (1) Yangın hâlinde, mevcut iklimlendirme ve havalandırma tesisatı duman kontrol sistemi olarak da kullanılabilir. Bu durumda, bu Yönetmelikte mekanik duman kontrol sistemi için öngörülen bütün şartlar, iklimlendirme ve havalandırma sistemi için de aranır.
(2) Mekanik duman kontrol sistemleri için tesis edilen havalandırma ve tahliye kanallarının çelik, alüminyum ve benzeri malzemeden yapılmış olması gerekir.
(3) Bütün mekanik havalandırma ve duman tahliye sisteminde kullanılacak kanalların yeterli sayıda askı elemanları ile bağlanması şarttır.
(4) Kanal kaplama malzemesinin, en azından zor alevlenici malzemeden olması gerekir.
(5) Havalandırma ve duman tahliye kanallarının, kaçış merdivenlerinden ve yangın güvenlik hollerinden geçmemesi asıldır. Ancak, çeşitli sebeplerden dolayı, kanalın bu bölümlerden geçmesi hâlinde, geçtiği bölümün yapısal olarak yangına dayanım süresi kadar yangına dayanacak bir malzeme ile kaplanması şarttır.
(6) Aynı hava santrali ile birden fazla yangın kompartımanının havalandırılması veya iklimlendirilmesi yapılıyor ise, yangın kompartımanları arası geçişlerde, üfleme ve emiş kanallarında yangın damperi kullanılması gerekir.
(7) Asma tavan arası ve yükseltilmiş döşeme altı gibi mahallerin plenum olarak kullanılması hâlinde; bu bölümler içerisinden sadece mineral, alüminyum veya bakır zırhlı kablolar, rijit metal borular ve sıvı sızdırmaz esnek metal borular geçirilebilir. Bilgisayar, televizyon, telefon ve iç haberleşme sistemleri kablolarının ve yangın korunum sistemi boruları ile alevlenmeyen sıvılar taşıyan yanmaz malzemeden boruların kullanılmasına izin verilir.
(8) Havalandırma ve duman tahliye kanallarının yangın kompartımanı duvarlarını delmemesi gerekir. Kanalın bir yangın kompartımanı duvarını veya katını geçmesi hâlinde, kanal üzerine yangın kompartımanı duvarını veya katını geçtiği yerde yangın damperi konulması gerekir. Havalandırma kanalı korunmuş bir şaft içinden geçiyor ise, şafta giriş ve çıkışta yangın damperi kullanılması şarttır.
(9) Basınçlandırma sisteminin kanallarında yangın damperi kullanılmaz.
(10) Duman kontrol sistemi uzaktan el ile kumanda edilerek veya yangın algılama ve uyarı sistemi tarafından otomatik olarak devreye sokulabilir.
(11) Yangının yayılmasında rol oynayan tesisat bacasının ve kanallarının, yangın kompartımanları hizasında olması ve kompartımanın yangın dayanımını azaltmayacak şekilde yalıtılması gerekir. Havalandırma kanal ve bacalarının yangın kompartımanlarını aşmalarına özel detaylar dışında izin verilmez. Hava kanallarının, yanmaz malzemeden yapılması veya yanmaz malzeme ile kaplanması şarttır.
(12) Yapı yüksekliği 51.50 m’nin üzerinde olan binaların hol ve koridor gibi ortak alanlarında duman kontrol sistemi yapılması mecburîdir.
Kazan dairesi, jeneratör odası, mutfak, otoparklar ve tahıl depolarında duman kontrolü
MADDE 88- (1) Dizel pompa ve acil durum jeneratörünü çalıştırabilmek için mekanik havalandırmanın gerekli olduğu yerlerde, bu bölümlerin duman tahliye sistemlerinin; diğer bölümlere hizmet veren sistemlerden bağımsız olarak dizayn edilmesi, havanın doğrudan dışardan ve herhangi bir egzoz çıkış noktasından en az 5 m uzaktan alınması ve mahallin egzoz çıkışının da doğrudan dışarıya ve herhangi bir hava giriş noktasından en az 5 m uzağa atılması gerekir.
(2) Otel, restoran, kafeterya ve benzeri yerlerin mutfaklarındaki pişirme alanlarının mekanik egzoz sisteminin; binanın diğer bölümlerine hizmet veren sistemlerden bağımsız olması, egzoz kanallarının,
korunmamış yanabilir malzemelerden en az 50 cm açıktan geçmesi, egzozun doğrudan dışarıya atılması ve herhangi bir hava giriş açıklığından en az 5 m uzakta olması gerekir. Mutfak dışından geçen egzoz kanalının; geçtiği bölümün veya mutfak bölümünün yapısal olarak yangına dayanma süresi kadar bir malzeme ile kaplanması, şayet kanal bir tuğla şaftı içerisinden geçiyor ise, şaftın diğer bölümlerinden ve diğer kanallardan veya servis elemanlarından ayrılması şarttır. Mutfak egzoz kanallarına yangın damperi konulamaz.
(3) Toplam alanı 2000 m2’yi aşan kazan dairelerinde, kapalı otopark alanlarında ve bodrum katlardaki depolarda mekanik duman tahliye sistemi yapılması mecburidir. Duman tahliye sisteminin, binanın diğer bölümlerine hizmet veren sistemlerden bağımsız olması ve saatte en az 10 defa hava değişimi sağlaması gerekir.
(4) Un, tahıl, kepek, nişasta ve şeker gibi parlayıcı organik tozlar meydana getiren maddelerin işlendiği, imal veya depo edildiği yerlerde, bu maddelerin tozlarının toplanmasını önleyecek özel havalandırma tertibatı yapılması mecburidir. Bu yerlerde soba, ocak ve benzeri açık ateş kaynağı bulundurulması ve tedbir alınmaksızın kaynak yapılması yasaktır.
(5) Doğalgaz, LPG veya tehlikeli maddeler ile çalışılan yerlerde fanların ve havalandırma motorlarının patlama ve kıvılcım güvenlikli (ex-proof) olması gerekir. Kablo ve pano tesisatlarının da kıvılcım güvenlikli olması şarttır.




ÜÇÜNCÜ BÖLÜM
Basınçlandırma Sistemi
Basınçlandırma sistemi
MADDE 89- (1) Konutlar hariç olmak üzere, bütün binalarda, merdiven kovasının yüksekliği 30.50 m’den fazla ise, kaçış merdivenlerinin basınçlandırılması gerekir. Bodrum kata ve üst katlara hizmet veren kaçış merdiveni aynı yuvada olsa bile, zemin seviyesinde, yangına 120 dakika dayanıklı ve duman sızdırmaz bir duvar ile ayrılmış ve ayrı çıkış düzenlenmiş ise, merdiven yuvası için üst katların yüksekliği esas alınır.
(2) Bodrum kat sayısı 4’den fazla olan binalarda bodrum kata hizmet veren kaçış merdivenleri basınçlandırılır.
(3) Yapı yüksekliği 51.50 m’den yüksek olan konutların kaçış merdivenlerinin basınçlandırılması şarttır.
(4) Yangın anında acil durum asansör kuyularının yangın etkisi altında kalmaması için acil durum asansörü kuyularının basınçlandırılması gerekir.
(5) Basınçlandırma sistemi çalıştığı zaman, bütün kapılar kapalı iken basınçlandırılan merdiven yuvası ile bina kullanım alanları arasındaki basınç farkının en az 50 Pa olması şarttır. Açık kapı durumu için basınç farkı en az 15 Pa olması gerekir.
(6) Basınçlandırma sisteminin yangın güvenlik holüne de yapılması hâlinde, merdiven tarafındaki basıncın yangın güvenlik holü tarafındaki basınçtan daha yüksek olacak şekilde bir basınç dağılımı oluşturulması gerekir.
(7) Hem basınçlı havanın ve hem de otomatik kapı kapatıcının kapı üzerinde yarattığı kuvveti yenerek kapıyı açmak için kapı koluna uygulanması gereken kuvvetin 110 Newtonu geçmemesi gerekir.
(8) Yangına müdahale sırasında basınçlandırma sisteminin, açık bir kapıdan basınçlandırılmış alana duman girişini engelleyecek yeterlilikte hava hızını sağlayabilmesi gerekir. Hava hızı, birbirini takip eden iki katın kapılarının ve dışarı tahliye kapısının tam olarak açık olması hâli için sağlanır. Ortalama hız büyüklüğünün her bir kapının tam açık hâli için en az 1 m/s olması gerekir.
(9) En az 2 iç kapının ve 1 dışarıya tahliye kapısının açık olacağı düşünülerek, diğer kapalı kapılardaki sızıntı alanları da ilave edilerek dizayn yapılır ve bina kat sayısına göre açık iç kapı sayısı artırılır.
(10) Basınçlandırma havası miktarının, sızıntı alanlarından çevreye olan hava akışlarını karşılayacak mertebede olması gerekir.

(11) Merdiven içerisinde meydana gelebilecek olan aşırı basınç artışlarını bertaraf etmek üzere, aşırı basınç damperi ve frekans kontrollü fan gibi sistemlerin yapılması gerekir.
(12) Basınçlandırma havasının doğrudan dışardan alınması ve egzoz çıkış noktalarından en az 5 m uzakta olması gerekir. Yüksekliği 25 m’den fazla olan kapalı merdivenlerin basınçlandırılmasında, birden fazla noktadan üfleme yapılır. İki noktadan üfleme yapılması hâlinde, üfleme yapılan noktalar arasındaki yüksekliğin en az merdiven yüksekliğinin yarısı kadar olması şarttır. Yapı yüksekliği 51.50 m’den fazla olan binalarda, her katta veya en çok her üç katta bir üfleme yapılması gerekir.
(13) Basınçlandırma fanının dışardan hava emişine algılayıcı konulur; duman algılanması hâlinde, fan otomatik olarak durdurulur.
(14) Basınçlandırma sisteminin yangın algılama ve uyarı sistemi tarafından otomatik olarak çalıştırılması gerekir.
(15) Basınçlandırma fanını el ile çalıştırıp durdurabilmek için, bir açma kapatma anahtarının bulunması gerekir.
(16) Kaçış merdivenlerinde basınçlandırma yapılmamış ise, merdiven bölümünde açılabilir pencerenin veya merdivenin üzerinde devamlı havalandırmayı sağlayacak tepe penceresinin bulunması şarttır.




Neden Doğal Duman Tahliyesi?

Bina yonetmeliklerine gore, yukseklikleri 75 (ft)=23 (m) den daha fazla olan ve bu nedenle de yuksel yapılar olarak adlandırılan binalarda duman kontrol sisteminin ongorulmesi zorunluğu vardır. Kapalı salonlar ve atriumlar gibi ozel bazı mahallerde de duman kontrol sistemlerinin ongorulmesi yonetmelik hukumleri arasındadır.
Yangının tehlikesi, sadece ateş ve sıcaktan değil, özellikle duman ve oluşan zehirli yangın gazlarından kaynaklanmaktadır. Duman, insan hayatını ve sağlığını birinci derecede tehdit etmektedir. Isı ve duman tahliye sisteminin en önemli görevi, kaçış ve kurtarma yollarını dumandan arındırmaktır. Yanan binalarda bulunan kişilerin kendilerini güvene almaları sağlanmalıdır. Kurtarma ekipleri insanları, hayvanları ve maddi değerleri kurtarabilmeli ve yangın sonucu oluşan hasarları en düşük düzeyde tutabilmelidir.





1) Alevlerin yangın cıkan kattan dısarı atılmasının sağlanması amacıyla dıs duvarlar boyunca her 50 (ft)=15 (m) de bir 20 (ft ) =2(m2) acıklıklı uzaktan komuta edilebilen panolar veya pencereler ongorulmelidir. Otomatik yangın sondurme donatımına sahip olan yapılarda bu panoların veya pencerelerin kat icinde elle acılması mumkun olabiliyorsa uzaktan komuta sistemine gerek duyulmayabilir. Uzaktan komutalı panolar yerine ozel camlı sabit panoların kullanılması da olanaklıdır.
2) Otomatik yangın sondurme donatımına sahip olan binalarda yangına maruz olan kat havasının doğrudan doğruya dısarı atılması icin vantilatorlu bir cebri havalandırma tesisatından yararlanılabilir. Ongorulen egzost donatımı saatteki hava yenilenme sayısı en azından 10 kat olan bir hava debisi sağlayabilecek yeterlikte olmalıdır.
3) Otomatik yangın sondurme donatımına sahip olmayan binalarda gerceklenen duman kontrol sistemleri ilgili kamu kurumu yetkili elemanları tarafından teste tabi tutulmalı ve onaylanmalıdır.
Duman yonetimi tekniğinde acılabilen veya kırılabilen tipte pencerelerin kullanımı mekanik tesislerin kullanımına oranla daha eskidir. Acılabilen veya kırılabilen pencere kullanımının temelinde yatan ana dusunce sıcaklığın yukselmesinden oturu artan basıncın dusurulmesi ve alevlerin dısarı atılmasının sağlanmasıdır.

Tipik bir bina yangınında olusan yanma gazlarının sıcaklığı genellikle 1700 (°F)= 927(°C) duzeyindedir. Normal mahal sıcaklığından 1700 (°F) = 927 (°C) duzeyine kadar ısınan havanın hacmi yaklasık dort kat artar. Binanın yangın cıkan katındaki basınc hızla yukselir. Kat icinde basıncın dusurulmesini sağlayacak herhangi bir onlem
alınmamıssa bu basınc artımını engellemez. Alevlerin binadan dısarı atılması bugunku mekanik duman yonetim tesislerinde gerceklenen negatif basıncın yani emme basıncının yeterli duzeyde sağlanmasına olanak vermez.

Olsa olsa yangın katındaki pozitif basıncın azalmasını sağlar ve boylece dumanların binanın diğer bolumlerine yayılmasına kısmen engel olur.
Yapısal yangın önleme tedbirleri ve artık yaygın yapı özellikleri sayesinde insanların yanan bir binada doğrudan ateş yüzünden ölmeleri ancak nadiren görülse de, çok zehirli olan yangın gazları ölüm nedenleri arasında en başta gelir. Bina yapısına zarar veren, kurtarma ve yangın söndürme yollarını engelleyen, ateşi yanan binanın başka kısımlarına ulaştırabilen duman ve yangın gazları, yangın vakıalarının %90'ında "yangın kurbanları"na neden olan etkenlerdir. Yangın kurbanları, duman kurbanlarıdır! Zira akciğerin sadece tek bir kez sıcak yangın dumanı ile dolması kesin ölüme neden olabilir. Hemen meydana gelen yön bulma yeteneğinin kaybını panik, bilinç kaybı ve sonunda aciz düşme takip eder.

Yangın gazı sonucu ölümlerin nedenleri bir yandan dumanda bulunan ve ölümcül etkisi bulunan zehirli bileşenlerdir. "Korozyon etkisi bulunan bileşenler" teneffüs edildiğinde akciğer ve solunum yollarının yanmasına neden olur. Çoğunlukla bu iki unsurun etkileşimi, yangın kurbanlarının zehirlenmesi ve iç organlarındaki ağır yaralanmalarının nedeni olduğu görülmektedir.

Bundan dolayı kısa zamanda yoğun olarak oluşan dumanın - küçük zarar verici yangınlarda bile - hemen ve isabetli bir şekilde tahliye edilmesi son derece önemlidir. Çünkü ısı ve ses yalıtımı için kullanılan, özellikle yanıcı özelliği bulunan yapı malzemeleri, yandıklarında çok büyük miktarda yangın gazı oluşumuna neden olurlar. Örneğin 10 kg yanan suni sünger, sadece bir saat içinde 25.000 metreküp yangın gazı oluşumuna neden olmaktadır; diğer bir değişle, 15 m yüksekliğinde bir merdiven boşluğu sadece biraz süngerin yanması sonucunda 100 kez tamamen dumanla dolar taşır.

Bir yangında tepkime sonucu oluşan yangın gazı, oksitler ve ısı enerjisi nedenli tehlike, dumanın dışarıya tahliye edilmesi suretiyle en iyi şekilde önlenebilir. Bu önemli görevi dumanı etkili bir şekilde bina dışına taşıyan ısı ve duman tahliye tesisleri üstlenir. Isı ve duman tahliye tesisleri bulunmayan oda ve binalar dakikalar içinde tamamen duman gazları ile dolar. Bu duman gazı tabakası nedeniyle, kişinin kurtarılması ya da kendini kurtarmasını imkansız hale getirir! Bina yapı iskeletinin sıcak yangın gazları nedeniyle termik yüklenmesi binanın çökmesine neden olabilir. Isı ve duman çekme tertibatları bundan dolayı yangın önleme konseptlerinin vazgeçilmez bir unsuru haline gelmiştir.



Çatı kapakları ışık, hava ve duman tahliye kapakları çift cidarlı ısı yalıtımlı kanat ve kasası olan kapaklar CO2 ve 24 V olmak üzere iki türlü duman tahliye amaçlı kullanılabilir. Ayrıca 220 V motor monte edilerek havalandırma amaçlı kullanılabilir.


Duman Tahliyesi Nasıl Çalışır?

Doğal duman tahliyesi duvarların alt taraflarına yerleştirilen hava girişleri ile mümkünse duvarların üst tarafları ya da tavana yerleştirilen hava çıkışları sayesinde doğal termik yükselme olgusundan yararlanarak, dumanı insanların bulunduğu seviyenin üzerindeki sabit bir tabakada bağlar. Bu sınırın altında az miktarda duman bulunan tabaka varken, onun üzerinde siyah ve zehirli yangı gazı tabakası bulunur.
Bu duman tahliye yönteminde önemli olan, duman tabakalarının birleştiği çizgide karışımların meydana gelmemesi önemlidir, aksi takdirde zehirli duman tabakasının dumansız tabakaya inmesi söz konusu olabilir.

Baca Yapı Yonetmeliği'nin mekanik egzost donatımlarından yararlanan duman yonetim sistemleri icin sart kostuğu tek performans olcusu saatte altı kez yani her 10 dakikada bir kez hava değisimi yapılmasıdır. Bazı okurlar tesisat muhendisi olsalar bile gereksinimin tum dumanın 10 dakika icinde tamamen temizlenmesi anlamını icerdiğini sanmakla hata etmektedirler. Halbuki tam bir karısımın sağlanması halinde bile saatte altı kez yapılan hava değisiminin 10 dakikalık suresi sonunda baslangıctaki dumanın %37 oranındaki kısmı hala yangın mahalli icinde kalmayı surdurecektir.

Binalarda karısım olayı mukemmel olmaktan cok uzaktır. Bundan dolayı da, 10 dakikalık hava değisimi suresinin sonunda yangın mahallinde kalan duman miktarı muhtemelen baslangıctaki konsantrasyon oranının %37'lik bolumunden daha fazla olacaktır. Ustelik gercek bir yangında, duman yonetim sistemi calısmaya basladıktan
sonra da duman uretimi devam eder.
Yeni duman uretiminin olmaması kosuluyla saatte altı defa hava değisimi yapması ongorulen duman yonetim sistemi calısmaya basladıktan 10 dakika sonra yangın mahallinin icindeki duman konsantrasyonu baslangıctaki miktarının %37'si duzeyine kadar azalır.

Bundan dolayı, dumanların tumuyle ortadan kaldırılması ve gorusun acılması yolundaki beklentiler gercekci değildir. Bugunku uzmanların ortak dusuncesi modern yonetmeliklerde kapalı holler ve genis hacimler icin benimsenen yaklasımın ve ongorulen kuralların tum duman yonetim sistemlerine aynen uygulanması
yonundedir. Bir duman kontrol sisteminin temel islevi bir yapı icinde yangın baslangıcı gorulur gorulmez hic vakit yitirilmeden duman engellerinin gorevi ise dumanların yangın katından yapının diğer kısımlarına yayılmasını onlemek, boylece yapı icinde barınanların guven icinde dısarı cıkmalarını veya kurtarılana kadar
guvenli sığınaklar bulmalarını sağlamaktır.

Duman yonetim sistemlerine iliskin tasarım kriterlerinin genellikle otomatik bir yangın sondurme tesisatıyla donatımlı olan yapıları kapsamına aldığı onemle nımsanmalıdır. Otomatik fıskiyeli yangın sondurme tesisleri alevlerin buyumesini onlemek ve yangın mahalli icindeki sıcaklık derecesini dusurmek suretiyle duman yonetim sisteminin etkinliklerini artırır.

Dumanın tahliye edilmesi için tabii ki doğal etkili vede mekanik yolla çalışan duman tahliye tesisleri kullanılabilir.
Duman, ısı ve sıcak yangın gazları gibi bir yangında oluşan tepkime ürünleri, odanın içinde yukarıya yükselir ve tavanın altında duman ve yangın gazlarından oluşan bir tabaka oluşturur. Bu yangın gazı tabakası yangın devam ettikçe yoğunlaşır ve en kısa zamanda odanın tamamı dumanla dolmuş olur. Doğal duman tahliyeleri sayesinde termik yükselme prensibinden yararlanılarak bu tabaka yangın henüz oluşma evresindeyken doğrudan dışarıya aktarılır. Bunun için gereken hava girişleri akıntının dengelenmesini sağlar ve termik yükselme olgusunu (baca olgusu) güçlendirir. Ancak ilgili duman tahliye cihazlarının dışarıdan rüzgara karşı korunmuş durumda olmalıdır. Bunun nedeni, duman gazlarının yayılması ile dışarıya atılmasının - özellikle büyük odalarda meydana gelen yangınlarda - önemli oranda odadaki hava akıntısına bağlı olmasıdır. Bu akıntı ise dışarıdaki rüzgar basıncı dağılımından etkilenebilmektedir. Duman yayılmasının tarifi için kullanılan, "alan modelleri" denen teoriler bu etkileşimden dolayı uygun değildir. Duman yayılmasının rüzgar etkisi de hesaba katılarak yan duvarlar üzerinden incelendiği çalışmaların ise, küçük ölçekli modellerde rüzgar kanalında yapılması mümkündür. Bu tür incelemeler, yan duvarlarda rüzgarın esiş yönünden etkilenmeyen hava giriş ve çıkışların bulunmasının şart olduğunu göstermiştir. Bu açıklıkların daima rüzgarın etkili olmadığı yönde bulunması gerektiğinden, doğal tahliye ve hava giriş yüzeylerinin karşılıklı en az iki bina duvarlarında öngörülmeleri gerekmektedir.

Doğal bir duman tahliye tesisinin avantajı, artan sıcaklıklarda artan çekme gücü sayesinde fazladan oluşan duman gazı hacminin dışarıya atılmasının mümkün olmasında yatmaktadır. Mekanik duman tahliyesinde ise, yangın gazları mekanik yolla vantilatörlerle sabit bir hacimle dışarıya atılır. Bu yöntem özellikle düşük yangın sıcaklıkları için uygundur. Daha yüksek sıcaklıklarda ise, vantilatörlerin sabit aktarım gücü sıcaklık nedeniyle artan hava hacmine karşı yetersiz kalması söz konusu olabilir.

Işık Kapakları, Işıklıklar, Cam Piramitler, Devirmeli veya Katlamalı Kanatlar...
Bina tipi ve mimarisine göre, değişik ısı ve duman tahliye açıklık biçimlerinin montajı mümkündür. Düz çatılı binalarda, tonoz biçimli ısı ve duman tahliye kapakları, ışıklıklar veya cam piramitler kullanılabilir. Meyilli çatı veya şedli çatılarda, devirmeli veya katlamalı kanatlar halinde monte edilmesi mümkündür. En fazla kullanılan ısı ve duman tahliye kapakları, dış cephelere monte edilen değişik kanatlı biçimlerdir. Doğal duman tahliyesinin etkisini en iyi biçimde temin etmek için, kapak elemanının ebadı, türü ve yerleşimi dikkate alınmalıdır. Önemli olan, duman gazlarının olabildiğince engelsiz bir şekilde binadan dışarıya akmasının mümkün olması, ne pencere kanatları, ne de bina çıkıntıları, merdiven, havalandırma kanalları gibi yapısal unsurların engel olmamasıdır.

Bir Duman Tahliyesinin Bileşenleri

Duman kontrol ve basınçlandırma sistemleri kontrol ve izlemeleri
Bir binada duman kontrol ve basınçlandırma sistemleri kurulması hâlinde, bu sistemler ile ilgili arıza ve konum değiştirme sinyalleri ayrı bir bölgesel izleme panelinde veya yangın kontrol panelinde ayrı bölgesel durum ve arıza göstergeleri oluşturularak izlenir ve kontrol edilir. Duman kontrol ve basınçlandırma sistemlerinin el ile kontrolleri ayrı bir kontrol panelinden yapılabileceği gibi, yukarıda belirtilen izleme panelleri ile birleştirilerek yangın alarm sistemi bünyesinde de gerçekleştirilebilir.

Isı ve duman tahliye kapaklarının açılıp kapatılması için bir ısı ve duman tahliye tahriki gerekmektedir. Bunun için 24 V ile çalışan mil tahrikleri, zincirli tahrikler veya dişli çubuk tahrikleri kullanılabilir. Tahrik seçimi projeye bağlıdır.
Elektrik veya pnömatik yolla tahrik edilen bir gazlı yay sistemi ile giriş ve çıkış kapakları hızlıca açılabilir. Ancak bu sistem günlük havalandırma için uygun değildir.

Bir pnömatik silindiri tazyikli hava ya da CO2 gazı ile kapağı açar.
Isı ve duman tahliye merkezi, ısı ve duman tahliye tahriklerinin kumanda birimidir. Bu merkezde yangın detektörlerinin sinyalleri değerlendirilir, arızalar gözetlenir ve havalandırma fonksiyonu kontrol edilir. Tümleşik acil durum besleme pilleri elektrik şebekesi kesildiğinde 72 saat boyunca sistemi ayakta tutar.
Pnömatik kumanda istasyonu CO2 kartuşları içerir Camın kırılıp düğmenin tetiklenmesi üzerine tahrik tetiklenir.

Manüel yangın bildirme üniteleri, el ile tetiklenen bir ısı ve duman tahliyesinin bildirilmesi içindir. "Çalışmaya hazır", "Isı ve Duman Tahliye Tetikli" ve "Arıza" durumları ışıklı göstergelerle gösterilir. Otomatik yangın detektörleri bir yangını kendinden teşhis eder. Yangın detektörleri ister manüel, ister otomatik olsun, özellikleri yangın önleme konsepti ve yerel koşullara bağlıdır.

Rüzgar hızı ve yönünü belirleyen bir rüzgar ölçüm cihazı, duman tahliyesi esnasında sadece rüzgar yemeyen tarafların açılmasını temin eder. Ölçüm değerlerinin değerlendirilmesi, bağlı bulunan ısı ve duman tahliye merkezinde gerçekleşir.
24 V ısı ve duman tahliye güvenlik tahrikleri havalandırma amaçlı da kullanılabildikleri için, tahriklerin manüel havalandırma için havalandırma düğmeleri, otomatik havalandırma için termostat ve higrostatlar ve bilgisayar kumandalı havalandırma için merkezi bir havalandırma yönetim sistemi ile tetiklenmeleri mümkündür.

Isı ve Duman Tahliye ve Havalandırma Sistem Bileşenlerinin Kurulumu

Hava giriş ve çıkışlar, açık konumdayken gerekli kapak altı (geometrik) yüzeyi ya da kapağın duman (aerodinamik) tahliye yüzeyine ulaşılması temin edilmelidir. Pencere ya da kapakların çerçeve ve eşikleri gibi olasılı engeller veya eşiklerin kalınlıkları dikkate alınmalıdır.

Açma mekaniğinde tahrikler ve tespit elemanları gerekli kuvvetlere uygun olarak hesaplanmalıdır. Pencerelerin gereken açılma açıları temin edilmelidir. Pencere profillerine çarpılması kesinlikle önlenmelidir. Elektrikli bağlantılar yerel yangın önleme mevzuatına uygun olup kesitleri gereken motor akımları veya hacimlerine göre seçilmelidir.

Elektrik ısı ve duman tahliye merkezi özel olarak ön görülmüş havalandırmalı bir teknik odasında konuşlandırılmalıdır. Bu odada meydana gelen bir yangında anında tetiklenmesini temin etmek için, merkezin monte edildiği yerde yangın detektörleri öngörülmelidir.

Manüel yangın detektörleri kolayca görülmeli ve giriş veya antreler gibi merkezi yerlerde monte edilmelidir. Kurulum yerine "duman tahliyesi" ibareli bir levhanın takılması önerilir. Otomatik yangın detektörleri, tetik kriteri olan duman veya ısının detektöre kolayca ulaşabileceği şekilde monte edilmelidir. Hatalı tetikleri önlemek için, ilgili bina kısmında bulunan koşulların bilinmesi gerekmektedir. Bunlar, toz, su buharı ve cam yüzeyler altında oluşabilen yüksek ısılardır. Detektörlerin gözetim alanları ve duvar yüzeylerine mesafeleri planlama ve montaj esnasında dikkate alınmalıdır.

Rüzgar ölçüm cihazının kusursuz işlevini temin etmek için, çatının girdap oluşmayan, ancak rüzgara tabi bir yerine monte edilmesi gerekmektedir.

Yenileşim, Esneklik ve Hareketlilik

Isı ve duman tahliye tesisleri, insan hayatı ve maddi varlıkların korunması için zorunlu bir gerekliliktir. Duman ve yangın gazlarından kaynaklanan tehlikeler sadece bir ısı ve duman tahliye sistemi kurularak önlenebilir. Federal Almanya Cumhuriyeti'nin tüm eyaletlerinde geçerli yapı yönetmeliklerinde ısı ve duman tahliye sistemlerinin talep ediliyor olmasının nedeni vardır. Yapısal yangın önleme, binaların tasarımı sayesinde önemli ilerlemeler kaydetmişse de, kişisel tasarım şekli bu yangın önleme türünün kısa sürede sınırlarına ulaşmasına ve yetersiz kalmasına neden olmaktadır. Tesis bazlı teknik çözümler ise beraberlerinde önemli oranda daha fazla yenileşim, esneklik ve hareketlilik getirir. Her elektrikli motorlarla tahrik edilen ısı ve duman tahliye sisteminin ayrıca günlük havalandırmanın getirdiği faydalardan yararlanılmasını sağladığı da unutulmamalıdır.




Duman ve ısı tahliyesi :

Duman tahliye sistemleri, duman ve ısıyı tahliye ederek yangın çıkış yollarına erişimi kolaylaştırırlar. Böylece binalardaki yangına dayanıklı malların korunması daha kolay sağlanırken, oluşabilecek zararlar da minimuma indirilmiş olur.

Duman tahliye sistemlerinin kullanım alanları genellikle merdiven boşlukları ve binalar arası bağlantı noktaları gibi ortak kullanım alanlarıdır. Ayrıca endüstriyel binalar ve iş yerlerinde de tercih edilmektedir.

İhtiyaç duyulan duman ve ısı tahliye alanı, binanın tasarımına ve kullanım amacına bağlı olarak değişebilir. Duman tahliye pencereleri farklı boyutlarda bulunmaktadır.

Maksimum havalandırma etkisi :

Duman tahliye sistemi zincirle hareket eden elektrikli bir motor ile pivot açılım pencerenin, 90 dereceye kadar açılmasını sağlar. Böylece duman ve ısı tahliye edilerek yangın çıkış noktaları tehlikesiz hale getirilir.

Güç kesintisine karşı koruma :

Kontrol sistemi emniyet pili ile desteklenerek, yangın sırasında oluşabilecek güç kesintilerinde de sistemin çalışması sağlanmaktadır.

Sistem, kontrol kutusundaki entegre düğme ile pencerenin günlük kullanımda rahatça açılıp kapanmasına imkan tanır. Pencerenin kanadı, havalandırma sırasında yağmur sularının ve yaprakların içeri girişini engelleyecek şekilde tasarlanmıştır. Sistem ayrıca test ve acil durumlar için basit bir tekrar kurulum imkanı da sunmaktadır.

Duman tahliye sistemi, en son güvelik standartlarına uyumlu olmak gibi çeşitli faydalar sunmaktadır:

Duman tahliye sistemi, uygun maliyetler ile, tek pencereli merdiven boşluğundan, yüzlerce penceresi olan üretim tesislerine kadar geniş kullanım alanına sahiptir. Uygulamaya bağlı olarak Dduman tahliye penceresine rüzgar deflektörü de eklenebilir. Ayrıca düz çatı sistemi ile düz çatılarda da uygulamak mümkündür.



DUMANLARIN MAHALDEN DISARI ATILMASI

Dumanların kontrol altında tutulması amacıyla hava debisi olusturulması ve basınc farkı yaratılması esasına gore tasarlanan duman yonetim veya kontrol sistemleri duman egzost ve duman tahliye sistemlerinden farklı tesislerdir. Duman egzost ve duman tahliye sistemlerinin uygulanma amacı yangın sonduruldukten sonra yangın
mahallerinin dumandan arındırılmasıdır. Bunun icin dısarı atılan egzost havası ile dıs havanın karısımından olusan bir karısım debisinin yangın mahalline gonderilmesi gerekir.

Duman yonetim sistemleri dumanların bina icindeki acıklıklardan gecerek yayılmasını onlemek amacıyla ongorulen engellerle birbirlerinden ayrılan bolmelere basınc desteği sağlayan tesislerdir. Bu tanım cok uygun ve yerindedir. Halbuki, duman egzost veya duman tahliye sistemleri duman yonetimi hatla duman kontrolu yapan
tesisler değildir. Dumanların binadan dısarı atılması isiyle gorevli olan bu tesisler genellikle yangının kontrol altına alınması amacına yonelik bir yangın mucadele araclarından biridir. Hava değisimi yapılması yoluyla gerceklenen duman yonetimi yangın alevlerinin etkin olduğu ve duman cıkısının yoğun bir bicimde farklı
basıncta bolgeler olusturulması yontemi de dumanların binadan dısarı atılmasını sağlayan bir care değildir.

Basınc farkları yaratılması yontemi dumanların kontrol altında tutulmasına yardımcı olan bir metottur. Bugun duman tahliye veya duman egzost tesislerinin gerek duman yayılımını onlemede ve gerekse mahallerin dumandan cabucak arındırılmasında pek basarılı olmadığı da iyice bilinmektedir. Duman yonetim sistemlerine uygulanan duman bombaları testleri sırasında yangın katına gonderilen hava debisinin gorus acısını artırdığı ve dumanların uzaklastırılmasına yardımcı olduğu gozlenmistir. Ancak bu deney gercek bir yangın icin yol gosterici olmaktan uzaktır. Cunku, duman bombaları muhtemelen duman uretimini onlemektedir. Bundan dolayı, duman bombası testlerinde uygulanan karısım havası uygulaması yangın sırasında değil yangın sondukten sonraki kosullarda gecerlidir. Bir seri duman bombası testleri sırasında yapılan gozlem sonuclarından anlasıldığına gore yangın mahaline gonderilen karısım havası dumanları mahallin dısına atılmasına yardımcı olmaktan cok dumanların seyreltilmesini ve tum yangın katına dağıtılmasını sağlamaktadır.

Gercekte, hakiki bir yangında mahal icine gonderilen karısım havası alevi busbutun azdırabilir. Bir iklimlendirme tesisatından alınıp yangın mahalline gonderilen karısım havasının mahal icindeki devinimini hızlandırdığı bilinmektedir. Bu calkantılı hava debisi ile yangından cıkan alevler birbirleriyle temas ettiği zaman alevlerin yuzey alanında artım olacak ve cevredeki yanıcı maddeler muhtemelen daha canlı olarak yanacaktır. Otesi, bircok bina yangınında alevlerin yapı icindeki oksijeni tuketmesi nedeniyle alevlerin boyu kuculur. Oysa, yapı icine karısım havası gonderilince yeterli oksijen hızla sağlanır. Bundan dolayı, alev cesametini belirleyen tek etken bina icindeki yanabilir madde miktarıdır.
Bolumlere ayrılan bir binanın yangın bolgesinde duman konsantrasyonunun azalması dumanların kontrol altına alındığı anlamını icermez. Bir duman yonetim sistemi hava yenilenmesi yapan bir tesisat olmadığı gibi bir duman kontrol sistemi de sadece hava dağıtıp hava emen bir duman kontrol sistemi de sadece hava dağıtıp hava emen bir tesis değildir. Amerikan kokenli Operation San Francisko testi ile Naval Air Development Center Aircraft Fire testi dakikada uc kez hava değisimi yapılmasına karsın dumanların yine de uzaklastırılmadığını gostermektedir.

Yangın devam ederken ve duman cıkısı surerken dumanları dısarı atmaya calısmak soluk almaya uygun bir ortamın yaratılmasına olanak vermeyebilir. Oysa, yangın sonduruldukten sonra iklimlendirme sistemi aracılığı ile dumanların yangın mahallinden dısarı atılması olanaklıdır. Cunku yangın sona erince Amerikan
teknik literaturunde HVAC kısa adıyla anılan Isıtma, Havalandırma ve Hava Kosullandırma tesisatının tum imkanları dumanların yangın mahallinden atılması icin seferber edilebilir. Turk teknik literaturunde bu tesisleri kısaca iklimlendirme tesisatı deyimiyle tanımlanmaktayız. Ayrıca, Turkiye’de değilse de Amerika’daki bircok itfaiye teskilatında tasınabilen vantilator bulunmaktadır. Yangın mahallerinin bu vantilatorler aracılığı ile dumandan arındırılabilmesi mumkundur.





Ahmet SERTKAN
YANGIN UZMANI



Devamını okuyun...>>
NİTELİK VE BECERİLERİNİ HEMŞEHRİLERİ İLE PAYLAŞAN KENDİNE GÜVENEN VE GÜVEN VEREBİLEN BİR İTFAİYEMİZ.

GÖREVLERİNİ BÜYÜK BİR DİSİPLİN İÇİNDE YAPAN TÜM İTFAİYECİ KARDEŞLERİME VE YÖNETİCİLERİNE BİR KOCAELİ'Lİ OLARAK ŞÜKRANLARIMI SUNARIM.

AHMET SERTKAN




Hayata Dönüş’ tatbikatı gerçeğini aratmadı

Kocaeli İtfaiyesi, ‘2010 Hayata Dönüş Bahar Tatbikatı’nı başarıyla gerçekleştirdi. 6 değişik olaya müdahale eden itfaiye personeli, yerinde ve hızlı müdahaleleriyle güven verdi.

ENKAZDA ARAMA KURTARMA ACILARI DEŞTİ

Kocaeli Büyükşehir Belediyesi İtfaiye Dairesi Başkanlığı tarafından gerçekleştirilen ‘Hayata Dönüş Tatbikatı’ gerçeğini aratmadı. Özellikle 1999 Marmara Depremi’nin bir örneğinin sergilendiği ‘Enkazda Arama-Kurtarma’ tatbikatı yaraları deşerken, aynı acıların tekrar yaşanmaması için itfaiyenin ne kadar önemli olduğu bir kez daha ortaya koyuldu.

SANAYİ KENTİNE YAKIŞIR BİR İTFAİYE

Bugün Türkiye’nin sayılı itfaiye teşkilâtlarından birisi olan Kocaeli İtfaiyesi, dünya standartlarında teknik donanımı, yangına müdahalede gösterdiği titizlik, Yangına müdahale süresinin dünya standartlarına çok yakın olmasıyla kentimiz için bir güven abidesidir.

KOCAELİ İTFAİYESİ HER AN TETİKTE

500’ü aşkın personeli ve 92 aracı ile Kocaeli İtfaiye’sinin Kocaelililerin huzur içinde evlerinde uyuyabilmesinin teminatı olduğunu vurgulayan Başkan Karaosmanoğlu, şunları söyledi: “İtfaiyemiz, her türlü doğal afet olayına karşı da hazırlıklı olup, her an tetiktedir. Sivil Toplum Örgütleri ile de iş birliği içinde çalışmalarımızı sürdürüyoruz. Dernek ve vakıflardan gönüllü sayımız 1800’ün üzerindedir.

TATBİKAT HIZINI VE YETENEĞİNİ ORTAYA KOYDU

Kocaeli İtfaiye Daire Başkanlığımızın böylesine büyük bir organizasyonu ile gurur duyuyoruz. İtfaiye Teşkilâtımız kurulduğu günden bu yana ilk kez bu kadar büyük bir tatbikatı tek başına gerçekleştirmiş oluyor. 2010 yılı Bahar Dönemi için gerçekleştirilen, “Hayata Dönüş Tatbikatı” ile aynı zamanda İtfaiyemiz, gücünü, hızını ve yeteneğini ortaya koydu. Bu vesile ile bütün itfaiye teşkilâtımızı kutluyor, yangınsız, kazasız, afetsiz günler diliyorum”



İTFAİYECİNİN CAN DÜŞMANI FLASH OVER UYGULAMASI

Tatbikat, hayatını kaybeden itfaiye erleri için saygı duruşu ve İstiklal Marşı ile başladı. Türk bayrağını 42 metreden indiren İtfaiye Eğitim Merkezi Amiri Bülent Buldu, büyük alkış alırken, Müdahale Şube Müdürü Muhammet Yılmaz tatbikatı başlattı. İlk olarak itfaiye personelinin alevlerin arasında ani parlamaya maruz kaldığı flash-over tatbikatı gerçekleştirildi. Derince Grup Amiri Kenan Demir’in yönettiği tatbikatta 3 itfaiye eri parlayan alevler arasında kaldı.

KİMYASALLARA, KAZALARA VE LPG TANLARINA MÜDAHALE

Daha sonra ise Kimyasal Sızıntılara Müdahale ve Arındırma Tatbikatı yapıldı. Körfez Grup Amiri Hüseyin Gürbüz yönetimindeki ağır kimyasal ve sıvı kimyasal kurtarma elbiseli personel kimyasal sızıntıyı önlerken olay mahallinde bulunan yaralıya da gerekli müdahaleyi yaparak dezenfekte etti. Bu sırada yarılı kişinin bütün giysileri kesilerek atıldı. Trafik kazalarına müdahalede tatbikatını ise Kartepe Grup Amiri Muhammet Türe yönetti. Takla atan araçta sıkışan sürücüyü gerekli ekipmanlarla kurtaran itfaiye personeli, yaralıyı sağlık ekiplerine teslim etti. LPG Tank Yangınlarına Müdahale Tatbikatı da Darıca Grup Amiri Ali Kılıç yönetiminde yapıldı.





DEPREM EĞİTİMİ SİMİLASYONU

İzmit Grup Amiri İsmail Erten yönetiminde yapılan Enkazda Arama Kurtarma Tatbikatı ise 17 Ağustos 1999’da gerçekleşen Marmara Depremi’ni hatırlattı. Enkazda yaralı bulunup bulunmadığını öğrenmek amacıyla bağıran itfaiyecilere ses verilmeyince Erten, sessiz olunmasını istedi. Akustik Dinleme Cihazı ile enkaz altındaki sesleri dinleyen itfaiye ekibi, tekrar seslenerek içeride canlı varsa gürültü çıkarmasını istedi. Enkaz altından gelen sesle harekete geçen itfaiye erleri, modern delici- kesicilerle enkazı yararak yaralıya ulaştı ve vinç yardımıyla enkaz altından çıkardı.

YARALI 3’ÜNCÜ KATTAN İNDİRİLDİ

Yüksek Açı Kurtarma Tatbikatı’nda ise yangın sonucu 3 katlı binanın en üst katında mahsur kalan, kolu ve bacağı kırık olan yaralı kurtarıldı. Gölcük Grup Amiri Erhan kaşıkçı yönetimindeki personel yaralıyı başarıyla indirdi. Bu kurtarmayla sona eren tatbikat sonrası Müdahale Şube Müdürü Muhammet Yılmaz İtfaiye Dairesi Başkanı Doğan Kara’ya; Kara da Kocaeli Büyükşehir Belediye Başkanı İbrahim Karaosmanoğlu’na tekmil verdi. Tatbikat Başiskele Grup Amiri Şükrü Yüce’nin İtfaiyeci Duası’nı okumasıyla son buldu.


BÜYÜKŞEHİR İTFAİYESİ GÜVEN VERİYOR

Öte yandan Kocaeli Büyükşehir Belediyesi İtfaiye Daire Başkanlığı teknik donanım ve bilgiye sahip personeli, geniş hizmet ağı ve son sistem ekipmanları ile Kocaeli’de yaşayan vatandaşların can ve mal güvenliğini koruyor. Profesyonel yaklaşımla çalışmalarını sürdüren Büyükşehir İtfaiye birimi olaylara müdahale zamanı açısından dünya standartlarının üstüne çıkarak vatandaşların güvenini kazandı.

501 PERSONEL, 92 ARAÇ

Büyükşehir Belediyesi İtfaiye Daire Başkanlığı kent genelindeki tüm ilçelerde ve onlara bağlı köylerde hizmet vermesi ile Kocaeli’nin önemli bir ihtiyacını karşılıyor. 501 personeli ile kent genelindeki yangın ve kurtarma olaylarına müdahale eden Büyükşehir İtfaiye ekipleri kendi alanlarında uzman kişilerden oluşuyor. Profesyonel ekipler olaylara karşı, 62 müdahale ve kurtarma aracı, 2 Ambülâns, 20 hizmet aracı ve 8 kiralık hizmet aracı ile vatandaşların can ve mal güvenliğini koruyucu hizmetler sunuyor.



DÜNYA STANDARTLARINI AŞTI

Hepsi kendi alanlarında uzman kişilerden oluşan İtfaiye Daire Başkanlığı ekipleri olaylara müdahale zamanı olarak dünya standartlarının üstünde çıkarak vatandaşa güven veriyor. 2009 yılı içinde 10 bin 152 olaya müdahale eden ekipler kentsel olaylara yaklaşık 6 dakika 4 saniyede ulaşarak dünya standardı olan 8 dakikadan daha kısa sürede olay mahalline ulaşmayı başardı. Ayrıca dünya standardı 24 dakika olan kırsal olaylara ulaşım zamanında ise 18 dakika 51 saniye ile geçerek olumsuzlukların önüne geçilmiş oldu.

GÖNÜLLÜ İTFAİYECİLER

Büyükşehir Belediyesi kentin her köşesinde birimler kurarak olaylara müdahalenin daha etkin olmasını sağladı. Buna göre 12 İtfaiye grup amirliği, 3 İtfaiye müfrezesi ve 5 gönüllü itfaiye müfrezesi belli noktalarda hizmet vermekte. Büyükşehir İtfaiye Birimi ayrıca sivil toplum kuruluşları ile işbirliği yaparak çalışmalarının geniş kitlelere yayılmasını sağlıyor. AKUT, GESOTİM, Gebze Akademi, Mahalle Afet Gönüllüleri ve Gönüllü İtfaiyecilerden oluşan gönüllü sayısı 18 bin 30 kişiye ulaştı.


YURTİÇİ VE YURTDIŞINA EĞİTİM

İtfaiye Daire Başkanlığı ayrıca KOBİTEM ile çeşitli kurum ve kuruluşlara eğitimler veriyor. Büyükşehir İtfaiye Eğitim Merkezi yaklaşık 183 kuruma uzman personeller eşliğinde eğitimler verdi. Bu kurumlardan 12 bin 878 kişi KOBİTEM tarafından 13 bin 965 saat eğitim aldı. Eğitimlerde Tekirdağ İtfaiyesi, Balıkesir Gönen İtfaiyesi, Yeditepe Üniversitesi, Bilecik 2. Jandarma Er Eğitim Tugayı gibi il dışından gelen kurum ve kuruluşlarda yer aldı. Ayrıca yurt dışından gelen Macaristan ve Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti’nden gelen İtfaiye gruplarına da eğitimler verildi.










Devamını okuyun...>>